SarayMedya
Ruşeymli Torku Ürünleri

Geçmişten günümüze “Sarayönü”

Geçmişten günümüze “Sarayönü”
Bu haber 15 Eylül 2017 - 9:35 'de eklendi ve 809 kez görüntülendi.

Konya Şer iye Sicillerinde Bulunan Sa îd-İli Nâhiyesi İle İlgili Bazı Kayıtlar (1690-1740) (4)

 

Mîrâs İle İlgili Kayıtlar

Konya şer iye sicillerinde mîrâs ile ilgili 8 adet belge tespit edilmiş olup, bunların 6 sı Lâdik, 2 si de Sarây-ini köylerine âittir. Mîrâs ile ilgili belgelerin bir kısmında, mîrâsçıların anne veya babalarından kendilerine intikâl eden malları, herhangi bir ihtilafa düşmeden paylaştıkları görülmektedir ki, bu tür belgeler daha çok mîrâs paylaşımının tescîl edildiği belgelerdir. Ancak bazı belgelerde mîrâsçılar arasında kendilerine kalan malların paylaşımında anlaşmazlıkların çıktığı ve durumun mahkemeye kadar intikâl ettirildiği görülmektedir. Bu durumda, da vâyı açan mîrâsçıların, da vâyı kazanabilmek için iddialarını şÃ¢hitlerle ispatlamaları gerekmekte idi. İleri sürdükleri iddialarını ispatlayamayanlar ise açmış oldukları da vâyı kaybediyorlardı.

Meselâ, 23 Aralık 1723 tarihinde, Konya nın Kalenderhâne Mahallesi nden olup Sa îd-ili Kazâsı na tâbi Sarây-ini köyü sâkinlerinden iken ölen Havvâ bint-i el-Hâc Mehmed nâm hatunun mîrâsı kocası İsa bin Ali ile kız kardeşleri Ümmü ve Meryem bint-i el-Hâc Mehmed e kaldıktan sonra, Ümmü ve Meryem eniştelerine karşı açmış oldukları da vâda: ‚Bundan akdem vefât iden babamız el-Hâc Mehmed terekesinden olup mahalle-i mezbûre Kalenderhâne de vâki lede l-ahâli ve l-cîrân ma lûmetü l-hudûd bir kıt a bağ ve bir kıt a menzil ilâ hâze l-ân kız karındaşımız müteveffiye-i mezbûre Havvâ ile beynlerimizde müşÃ¢ iyet üzere müşterek olmağla mârü z-zikri menzil ve bağdan hisse-i şer iyemiz evvelâ ma rifet-i şer le ifrâz ve sâniyen kız karındaşımız müteveffiye-i merkûme Havvâ terekesinden dahî hisse-i şer iyemizi taleb eylediğimizde edâdan imtinâ ider su âl olunup alıvirilmesi matlûbumuzdur‛ didiklerinde; enişteleri İsa, Ümmü ve Meryem in dokuz sene önce, babaları terekesinden olan bir kıt a menzil ve bir kıt a bağı aralarında taksim edip mîrâs ile alakalı bir da vâları kalmadığını söylemiştir.

Bunun üzerine Ümmü ve Meryem söylenenleri inkâr etmişlerdir. İsa dan söylenenleri ispatlaması istenmiş, o da, mîrâsın 9 sene önce taksîm edildiğini şÃ¢hitlerle ispatlamıştır. Neticede Ümmü ve Meryem enişteleri İsa ya karşı açmış oldukları babalarının mîrâsı da vâsından men edilmişlerdir.

Ancak aradan dört gün geçtikten sonra, bu defa, Ümmü ve Meryem in kız kardeşlerinin mîrâsı konusunda eniştelerini mahkemeye verdikleri görülmektedir ki; kız kardeşlerinin mîrâsı olan menzil, bağ, nukûd ve arûsda olan hisseleri için açmış oldukları da vâ karşılığı, İsa dan 50 guruş alarak anlaşma yoluna gitmişlerdir. Kocası öldükten sonra, kocasının mîrâsından mehr-i mü eccelini ve şer î hissesini alarak diğer mîrâsçıların zimmetini temize çıkaran kadınlar da vardı.

Meselâ Lâdik köyünden Küçük Mahalle sâkinlerinden iken ölen Ali bin Mustafa Beg in karısı Fâtıma bint-i Hüseyin bunlardan biri idi. Fatıma, kocası öldükten sonra, mîrâstan şer î hissesi ile birlikte mehr-i mü ecceli için 10 guruş alıp diğer alacaklarından vazgeçmiştir. Mîrâstaki hisseleri karşılığı bir miktar mal alarak anlaşma sağlayıp diğerlerinin zimmetini temize çıkardıktan sonra, tekrar da vâ açarak hisse taleb eden kimselere de rastlanılmakta idi.

Meselâ Sa îd-ili Nâhiyesi ne tâbi Lâdik köyünden iken ölen Râbia bint-i el-Hâc Osman nâm hatunun mîrâsı kocası Abdulkâdir bin Mehmed, vâlidesi Ayşe, erkek kardeşleri Mustafa, İbrahim, Hüseyin ve Mehmed ile kız kardeşi Fâtıma ya kaldıktan sonra; Râbia nın annesi ve kardeşleri, Râbia nın kocası Abdulkâdir i da vâ ederek, Râbia nın mîrâsından hisselerini istediklerinde vermek istemediğini ve alıverilmesini taleb ederler.

Durum Abdulkâdir e sorulduğunda, o da, cevâbında, da vâcıların bir buçuk sene önce Râbia nın mîrâsından 1 taraklı kumaş kaftan, 1 zıbun, 1 sade kaftan, 1 ipekli tor ve 1 kara tosun alıp mîrâs ile ilgili herhangi bir alacakları kalmadığına dair anlaştıklarını ve zimmetini ibrâ ittiklerine dair de eline nâhiye-i mezbûre nâibi Abdullatîf Efendi nin imzâ ve hatmını içeren hüccet verdiklerini ifâde ederek bir hüccet ortaya koyar.

Bunun üzerine mîrâsçılardan Mustafa, mîrâs ile ilgili da vâdan vazgeçtiklerine dair ortaya konan hücceti inkar eder. Abdulkâdir den hücceti ve içeriğinin doğruluğunu ispatlaması istenir. Abdulkadir in mahkemeye getirdiği şÃ¢hitlerin hüccetin içeriğini ve da vâcıların mîrâstan yukarıda belirtilen malları alarak mîrâs ile ilgili alacaklarından vaz geçtiklerini söylemeleri üzerine, da vâcılar Mustafa, İbrahim, Hüseyin, Mehmed, Ayşe ve Fâtıma da vâlarından men edilirler.

Mîrâsı bölüşüp anlaştıktan sonra, bazı eşyaların gizlenerek taksime dâhil edilmediği ve bu mallardan hisselerinin alıverilmesini isteyen mîrâscılara da rastlanılmakta idi. Sa îd-ili Kazâsı na tâbi Lâdik köyünden iken ölen Hasan Beşe ibn Abdullah ın mîrâsı karısı Ayşe bint-i İbrahim ile küçük oğulları İsmail ve es- Seyyid Ebûbekir e kaldığı sâbit olduktan sonra, çocukların mahkeme tarafından ta yîn edilen vasîleri ve Ebûbekir in annesi Şerîfe Fâtıma bint-i es-Seyyid Hasan nâm hatun, mahkemede Ayşe yi, ‚Hasan Beşe terekesinden defter-i kassâmdan hâric mezbûre Ayşe iki Kelâmullah ve bir En âm-ı Şerîf ve altı palas ve bir çift haşe ve bir heğbe ve iki çift çuval ve iki minder ve dört sahan ve beş yasdığı ketm ve ihtifâ etmekle hâlâ ketm ve ihtifâ eylediği mârü z-zikr eşyâdan sagîrân-ı mezbûrân İsmail ve es-Seyyid Ebûbekir in hisse-i şer iyelerini taleb iderim su âl olunup alıvirilmesi matlûbumdur‛ diyerek, da vâ etmiştir.

Ayşe ise iddiaları inkâr eder. Fâtıma dan iddiasını ispatlayacak şÃ¢hit istendiğinde, şÃ¢hit gösterememiştir. Bu defa Ayşe ye zikredilen eşyaları saklamadığına yemîn teklîf olunduğunda, o da, yemin etmiş ve sonuçta Şerîfe Fâtıma açmış olduğu da vâdan men olunmuştur. Kardeşler arasındaki bazı mîrâs da vâlarında ise mîrâsa dâhil edilmeyen malların olduğu ve bunlardan hisselerinin alıverilmesini isteyen kimseler de vardı. Ancak bu kimselerin mîrâs diye iddia ettikleri maların gerçekten mîrâs olduğunu ispatlamaları gerekiyordu.

Örnek bir da vâda da vâlı, mîrâsa dâhil edilmeyen malların kendisine hibe edildiğini ispatlayarak diğer misrasçıları redetmiştir. Sa îd-ili Nâhiyesi ne tâbi Lâdik köyünden iken ölen Hüseyin bin Halil in mîrâsı karısı Gülhisâr bint-i Mahmud, oğulları Ali ve Halil ile kızı Meryem e kaldığı sâbit oldukdan sonra, Ali, kardeşi Halil i da vâ edip, babalarının mîrâsından Lâdik de olan 2 tahta bağ, 1 çift camus ve 1 kanglının aralarından taksim olunmayıp bunlardaki hissesinin alıverilmesini ister.

Ancak Halil, babasının ölümünden 15 sene önce, sünnet ettirdiği esnada bu malları kendisine hibe ettiğini ispatlayarak da vâyı kazanmıştır. Bazı hallerde ise, mîrâsçılar arasındaki anlaşmazlığın araya giren kimseler tarafından çözüme kavuşturulduğu görülmektedir. Meselâ Sa îd-ili Nâhiyesi Lâdik köyünden iken ölen el-Hâc Osman ın mîrâsı karısı Ayşe; oğulları Mustafa, İbrahim, Hüseyin ve Mehmed ile kızları Fâtıma ve Râbia ya kaldığı şer an sâbit olduktan sonra, daha mîrâs taksim edilmeden, Râbia nın da ölmesi üzerine, Râbia nın kocası Abdulkâdir bin Mehmed, Konya Mahkemesi nde diğer mîrâsçılar huzurunda; el-Hâc Osman ın 1 çift camus, 1 çift siyah tosun, 2 kanglı, 2 menzil, 3 yüz aded koyun ve keçi, 2 bağ, 2 inek, 100 kile arpa, 2 merkebden ibaret olan mîrâsından karısının hissesinin kendisine verilmesini istediğinde aralarında anlaşmazlığın çıktığını; ancak araya giren kimselerin anlaştırması üzerine, karısının mîrâstan hissesi karşılığı 10 guruş alarak diğer mîrâsçıların zimmetini ibra ettiğini ifâde etmiştir.

Ölen bir kimseye mîrâsçı olabilmek için onun birinci, ikinci veya üçüncü dereceden yakını olmak ve yakını olduğunu da mahkeme huzurunda şÃ¢hitlerle ispatlamak gerekiyordu. İşte Sa îd ili Nâhiyesi nden Konya Mahkemesi ne intikâl etmiş mîrâs da vâlarında, bu şekilde kendilerinin mîrâsçı olduğunu ispatlamak zorunda kalanlar da bulunmakta idi. Lâdik köyünden Hasan ve İsmail ibnâ Musa bin İsmail bin Ali Beg adlı kardeşler bunlardandı. Hasan ve İsmail, aynı köyden iken ölen Asiye bint-i Hasan ibn ‘Alî Beg nâm hatunun mîrâsçıları, kızının kızı sagîre Emine ve kızının oğlu sagîr Feyzullah veled-i İsmail in mansûb vasîleri olan Halil bin Hasan nâm kimesneyi: ‚müteveffiye-i mezbûre Asiye nin bizler ‘ammisi oğulları ve ‘usûbet-i nesebiyye cihetinden vârisleri olup bizim babamız ismi Mûsâ ve dedemiz ismi İsma îl ve cedd-i a lâmız ismi ‘Alî Beg olup ve müteveffiye-i mezbûre Asiye nin babası ismi Hasan ve dedesi ismi ‘Alî Beg olup bizim dedemiz  ezbûr İsmail ile müteveffiye-i mezbûre Asiye nin babası Hasan li-ebeveyn karındaşlar olup babaları ismi ‘Alî Beg ve dedeleri ismi Baltacı Mehmed Ağa ve vâlideleri ismi Zeyneb ve maskat-ı re sleri kazâ-i mezbûra tâbi Sarâc nâm karyeden olup müteveffiye-i mezbûrenin ancak verâseti bizlere münhasıra iken mezbûre Asiye ye zî-rahm cihetinden vârisleri olan sagîrân-ı mezbûrânın vasîleri merkûm Halil ‘usûbet cihetinden vâris olmamak za mıyla müteveffiye-i mezbûrenin terekesine nâ-hak vaz -ı yed eylemişdir su âl olunup kasr-ı yedine ve bize teslîmine tenbîh olunmak matlûbumuzdur‛ diye da vâ etmişlerdir. Halil ise cevabında ‚Hasan ve İsmâ îl ber-vech-i muharrer ‘usûbet-i nesebiyye cihetinden vârisler oldukları ma lûmum değildir‛ diyerek da vâcıları reddetmiştir. Da vâcı Hasan ve İsmail den iddialarını ispatlayacak şÃ¢hit istenmiş, şÃ¢hitlerin de iddiaları onaylamaları üzerine, almış olduğu mîrâsı da vâcılara teslim etmek üzere çocukların vasîsi Halil e tenbih olunmuştur.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT


YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
Etiketler :


POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
SON DAKİKA