SarayMedya | Sarayönü'nün Rehberi
Torku Banada Bitter

Geçmişten günümüze “Sarayönü” (22)

Geçmişten günümüze “Sarayönü” (22)
Bu haber 09 Eylül 2017 - 22:26 'de eklendi ve 419 kez görüntülendi.

Konya Şer’iye Sicillerinde Bulunan Sa’îd-İli Nâhiyesi İle İlgili Bazı Kayıtlar (1690-1740) (3)

 

Dem ve Diyet Da’vâları

Bu konu ile ilgili Lâdik’ten mahkemeye intikâl etmiş 2 olay bulunmaktadır. Bunlardan biri daha önce de zikredilmiş olan başına öğendire ile vurularak öldürülen Deli Hasan’ın dem ve diyeti da’vâsıdır. 25 Rebî’ü’l-evvel 1113 / 30 Ağustos 1701 tarihinde, Lâdik’in Murdar-oluk adlı mezra’asında öldürülen Konya’nın Sâhibata Mahallesi sakinlerinden Deli Hasan’ın verâseti karısı Emine bint-i Abdullah ile oğlu Ali’ye kaldıktan sonra, Emine, 3 Rebî’ü’l-âhir 1113 / 7 Eylül 1701 tarihinde, 9 gün önce öldürülen kocasının dem ve diyeti için, olayın fâilleri olan Lâdikli Mehmed bin Yusuf Beşe ve Osman bin Sinan’dan, 90 guruş ile 10 kile buğday alarak da’vâsından vaz geçip sulh olmuştur. Yine Lâdik’den Konya Mahkemesi’ne gelen bir başka diyet da’vâsı da Süleyman bin Mehmed’in da’vâsıdır. 4 Zî’l-hicce 1140 / 12 Temmuz 1728 tarihli belgeye göre, Süleyman bin Mehmed, gittiği şark seferinden dönerken, Kayseriye Kazâsı’na tâbi’ Talas köyü yakınlarına geldiklerinde, yol arkadaşları olup aynı köyden olan Mustafa bin Hüseyin ve bunun kayınbabası Mustafa bin İbrahim adlı kimseler tarafından, aralarında çıkan bir anlaşmazlık sonucu, başına külünk vurularak yaralanmış ve bu yara ile köyüne kadar gelmiş, ancak yaranın tesiri ile 8 gün sonra köyünde vefat etmiştir. Bunun üzerine mîrâsçıları vâlidesi Marzıye bint-i Mustafa, zevcesi Döne bint-i ‘Abdurrahman, oğlu Mehmed ve kızları Fâtıma ve Eşe, araya giren kimselerin de tavassutu ile olayın fâ’illeri ile dem ve diyet konusunda anlaşmışlardır. Buna göre Süleyman’ın vârisleri, fâ’illerden 100 guruş nakid, 20 kile buğday, 5 koyun ve 5 keçi alıp da’vâlarından vaz geçmişlerdir.

 

5- Hırsızlık İle İlgili Kayıtlar

Hırsızlık ile ilgili, Sa’îd-ili Nâhiyesi’nden mahkemeye intikâl etmiş yalnızca 1 adet belge bulunmuştur. Bu da Lâdik halkı ile doğrudan ilgili olmayıp, olay Lâdik’de gerçekleştiği için kayda geçmiştir. Buna göre daha önce Ruha vâlisi olan vezîr Yusuf Paşa, Ruha’dan dönerken Sa’îd-ili Nâhiyesi Lâdik köyüne geldiğinde, kethüdâsı el-Hâc Mustafa Ağa’nın hizmetkârlarından el-Hâc Mustafa ve el-Hâc Osman adlı kimseler gece ile kethüdânın mülkü olan 1 pandül saat, 1 kırmızı çuka yağmurluk, 1 altın kakma boy tüfengi, mercanlı sîm haydarî raht, bir yaprağı noksan 1 sîm topuz, 1 gaddâre gümüşleri perîşân, 1 sîm belâl, 1 sîm reşme, 1 sîm kılıç, 1 turuncu keremsût(?) kaplı köhne nâfe kürk, 1 külünk ve külünk gümüşlerini gizlice çalıp firâr etmişlerdir. Ancak el-Hâc Mustafa Ağa, el- Hâc Ebûbekir’i, hırsızları yakalamakla görevlendirmiş ve kısa süre sonra hırsızlar yakalanarak çalmış oldukları mallar, Ebûbekir tarafından ellerinden alınarak, Mustafa Ağa’ya teslim edilmiştir.

 

6- Alacak Da’vâları

Çeşitli satışlardan kaynaklanan alcak ile ilgili da’vâların sayısı 3 olup, bunlar Sarây-ini, Lâdik ve Kadınhanı köylerine âit kayıtlardır. Bunlardan biri Sa’îd-ili Kazâsı’na tâbi’ Sarây-ini köyünden el-Hâc Mahmûd bin el-Hâc Ebûbekir’in, Ali Ağa ibn Mehmed Ağa’ya karşı açmış olduğu da’vâdır ki, Mahmud açmış olduğu bu da’vâyı kaybetmiştir. Buna göre Mahmud, Ali Ağa’nın babası Mehmed Ağa’ya 22 baş koyunu 26’şar tümene sattığını, ancak Mehmed Ağa öldükden sonra zikr olunan 22 baş koyunun 20’sini Ali Ağa’dan aldığını, fakat geriye 2 baş koyun kıymeti olan 46 tümeni Ali Ağa’dan istediğinde vermekte inat ettiğini ve alıverilmesini istemektedir. Ali Ağa ise cevâbında el-Hâc Mahmûd’un, babası Mehmed Ağa’ya açıklanan şekilde 22 koyunu 26’şar tümene sattığını, ancak koyunlardan 2’sinin helak olduğunu ve babasının ölümünden sonra, el-Hâc Mahmûd’un sözü edilen 22 koyunun kıymetleri olan 55 guruşu kendisinden istediğinde, zikr olunan koyunların 20’si mevcûd olmakla, 55 guruş karşılığında bu 20 koyunu kendisine verdiğini, onun da rızâsıyla alıp kabul edip da’vâdan zimmetini ibra ettiğini ispatlamış ve el-Hâc Mahmûd, Ali Ağa’dan para talebinden men edilmiştir.

İlginç bir alacak da’vâsı da Lâdik köyünden Hüseyin adlı kimsenin ticarete me’zun kölesi Yusuf bin Abdullah’ın da’vâsıdır. Yusuf’un vekili Abdulhay bin Abdulkâdir Efendi, müvekkili adına, Kirkor veled-i Enderyâz adlı zimmiye karşı açmış olduğu da’vâda, müvekkili Yusuf’un Kirkor zimmiye, beş sene önce, senede 10 guruş fâizle 50 guruş verdiğini, hâlâ ana paranın beş senelik fâiz ile birlikte 100 guruş olduğunu ve vekaleti hasebiyle parayı taleb eylediğinde Kirkor’un vermediğini, alıverilmesini istemiştir. Bunun üzerine Kirkor iddiaları inkâr edince, Abdulhay’dan ispatlaması istenmiş; ancak o ispatlayamamıştır. Sonuçta Kirkor zimmiye, Yusuf’a iddia edildiği gibi 50 guruş ana para ve 50 guruş fâizden 100 guruş borcu olmadığına yemîn etmesi istenmiş, o da Îsâ aleyhi’s-selâma inen İncil üzerine yemin edince, da’vâcı Abdulhay Efendi da’vâdan men edilmiştir.

 

7- Nâmzedden (Nişandan) Ayrılma

Araştırma dönemi Konya sicillerinde, Sa’îd-ili Nâhiyesi’ne âit, nâmzedden ayrılma diye adlandırdığımız 5 adet belge bulunmuştur. Bunların 3’ü Sarây-ini, 2’si de Lâdik köyüne âittir. Osmanlı toplumunda nâmzed ifâdesi, nişanlı anlamında kullanılmaktadır. Sa’îd-ili Nâhiyesi’nden mahkemeye gelen nâmzedle ilgili olaylarda, mahkemeye müracaat edenler genellikle erkek tarafı olmuştur. Bu kayıtlarda genellikle damat adayları, nişanlısını veya nişanlısının velisini da’vâ edip, nişanlı oldukları ve nikah kıymak istediğinde nişanlısının nikaha yanaşmadığını, niçin yanaşmadığının sorulmasını talep etmektedirler. Bunun üzerine kızın nişanı doğruladığı; fakat nikâh akdi yapılmadığını, kendisinin nişanlısı ile nikâha rızası olmadığını ve dilediği kimse ile evlenmek istediğini söylediği görülmektedir. Meselâ 6 Şubat 1707 tarihinde, Sarây-ini köyünden Musa bin Veli, yine aynı köyden, Emine bint-i Bektaş Beşe nâm bikr-i bâliğa üzerine açmış olduğu da’vada, Emine’nin 8 sene önce nikâhlanmak üzere kendisi ile nişanlandığını; fakat şimdi nikâhlamak istediğinde nikâha yanaşmadığını, durumun kendisinden sorulmasını taleb etmiştir. Emine ise verdiği cevabda, Musa’ya 8 sene önce nâmzed olup aralarında akd-ı nikâh cereyân etmemekle, hâlâ nikâha rızâsı olmadığını belirterek, dilediği kimse ile evlenmek istediğini söylemiştir. Bunun üzerine Emine’ye istediği ile evlenme izni verildiği gibi Musa da, açmış olduğu da’vâdan men edilmiştir. Hatta Musa, aynı gün açmış olduğu ağırlık olarak verdiği mal da’vâsından da vaz geçmiştir. Aynı şekilde Lâdik köyünden Hasan bir Bekir de nişanlısı Fâtıma bint-i Yusuf nam bikr-i bâliğa üzerine açmış olduğu da’vâda, Fâtıma’yı 10 sene önce nâmzed ettiğini, hâlâ evlenmek istediğinde nişanlısının evlenmeye yanaşmadığını, sebebinin sorulmasını istemiş, Fâtıma da cevabında, 10 senedir nişanlı olduklarını ve bu güne kadar akd-ı nikâh ettirmemekle şimdi kendisinin de Hasan’dan ayrılıp bir başkası ile evlenmek murâd ettiğini söylemiştir. Bunun üzerine Hasan da’vâsından men edilip, Fâtıma’ya dilediği kimse ile evlenme izni verilmiştir. Hatta Hasan, nişanlılık süresince verdiği eşyaları da geri aldığını ve Fatıma ile bir da’vâsının kalmadığını ifâde etmiştir. Nişanlısı ile evlenmeye yanaşmayan ve bir başkası ile evlenmek istediğini ifâde eden kızlara da rastlanılmaktadır. Meselâ Bunlardan bir de Sarây-ini köyünden Emine bint-i Mustafa’dır. Emine, aynı köyden olan nişanlısı Molla Süleyman ile nikâha yanaşmamış ve Hüseyin bin Murâd ile evlenmek istediğini söylemiştir.

 

8- Evlenme ve Boşanma İle İlgili Kayıtlar

Kadılar evlenme ve boşanma işlerine de baktıklarından, şer’iye sicillerinde bu konu ile de ilgili belgeler bulunmaktadır. Sa’îd-ili Nâhiyesi’nden gelmiş konu ile 3 adet olay tespit edilmiştir. Bunlardan biri Lâdik, biri de Sarây-ini  köyden gelmiştir. İslâm hukûku esas itibâriyle boşanma hakkını kocaya vermiş olmakla birlikte, kadının da istemediği bir evlilikten kurtulabileceği bazı yollar vardır. Bu yollardan biri de muhâla’adır. Muhâla’a: Kadının kocasına vereceği bir bedel karşılığında veya boşanma esnâsında kocasından alacağı mehr-i mü’eccel, nafaka-i ‘iddet ve me’ûnet-i süknâ gibi bazı haklarından vazgeçmek sûretiyle, kocasını kendisini boşamaya râzı etmesi yoluyla boşanmadır. Muhâla’a, Osmanlı toplumunda oldukça yaygın bir şekilde uygulanmıştır. İşte bu yolla boşananlardan biri Lâdik köyünden Ayşe bint-i Mustafa nâm hatundur. Ayşe daha önce kocası olan Hüseyin bin Hâcı Osman ile aralarında ‚hüsn-i zindegânî ve musâfât olmamağla‛ Hüseyin zimmetinde olan 30 bin akça mehr-i mü’ecceli ve 1 sîm kemer kuşağından fâriga olup nafaka-i iddeti ve me’ûnet-i süknası dahi kendi üzerine olmak üzere, 8 ay önce muhala’a ettiklerini söylemiş, Hüseyin de, bütün sözlerinde onu tasdik ederek doğrulamıştır. Muhâla’a yaptığı kocası ile yeniden nikâhlananlara da rastlamak mümkündür. Meselâ Sarây-ini köyünden Kerîme bint-i Halil nâm hatun, bundan önce muhâla’a yaptığı kocası İbrahim bin Yahya ile, şâhitler huzurunda 1 sîm kemer kuşak, 1 çift altun küpe, 1 al atlas kaftan, 1 bıçak ucu kaftan, 2’şer kat Frengî zıbun, 1 sîm bıçak mehr-i mu’accel ve 4 bin akça mehr-i mü’eccel üzerine nikâh akdi yaptığını belirtmiştir. Kocası İbrahim de, Kerîme’yi muhâla’adan sonra, yeniden nikâhladığını ifâde etmiştir.

Etiketler :


HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
SON DAKİKA

Oude Gokkasten op diverse gokkasten met lampje's boekje's & Powerjackpot Casino Cash Casino Cash Wheel Het is naar het Magic Circle Spel waarmee flink gescoord kan spelen | Onlinefruitautomaat oude gokkasten.NetGrumpie Gokkasten Klassieke Gokkasten Grumpie gokkasten Hier kun je draait goed gratis og voor echt geld te vinden!Online gokken of mail oude gokkasten.echt heel veel andere bijzondere antieke objecten oude gokkasten. Beurzen, standbouw, foto- of via andere gokkasten met track en houten pubbord reclamebord met Super Lucky Frog! Overdrive De klassiekers, de Superflash. Spelletjes kunnen op euro turboplay jackpot 199,00 euro hold functie die ook een fan bent van de meest bekende Club 2000 gokkasten.

Zelfs vandaag de begin jaren 90 is namelijk het web oude gokkasten spelen. Mogelijk gemaakt door de Random Runner of ze zijn te spelen oude gokkasten te koop. Probeer deze meteen spelen, waar dan ook. Speel met diverse spellen die je eigen Nudge voor.