Yemeklerin olmazsa olmazı, ayçiçek yağına hayat veren, bazen de vakit geçirmek için tüketilen ayçiçeğinin matematiksel bir sır sakladığını biliyor muydunuz? Bilim, o sırrı ortaya çıkardı.
Her birinde onlarca çekirdek bulunan ayçiçeğinin tohumlarını dağıtma şekli, ünlü sayı dizisi Fibonacci’ye dayanan spiral bir örüntüyü takip eder. Bu örüntü 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13... olarak devam eder. Her sayı, bir önceki iki sayının toplamıdır.
HER BİR TOHUMUN IŞIK VE BESİN ALMASINI SAĞLAYAN MÜKEMMEL TASARIM
Ayçiçeğinin merkezinde, tohumlar her iki yönde dönen spiraller halinde düzenlenmiştir. Bu tohumları saydığınızda, 21 ve 34 veya 34 ve 55 gibi sayıları görebilirsiniz. Hepsi Fibonacci dizisinde ardışıktır.
Alanı en üst düzeye çıkaran, boşluklardan kaçınan ve her tohumun en iyi şekilde ışık ve besin almasını sağlayan bir tasarım.
DENİZ KABUKLARI, ANANAS VE SALYANGOZLARDA DA VAR
Ama en şaşırtıcı olanı, bu örüntünün yalnızca ayçiçeğine özgü olmaması. Bunu deniz kabuklarında, ananaslarda, salyangozlarda, hatta spiral galaksilerde bile görüyoruz!
Doğanın, güzel ve verimli bir şekilde büyümek için kendine özgü gizli bir formülü var gibi görünüyor.
Bazen en basit şeyler bile derin bir zekâ saklar.
Ve evet, ayçiçekleri de matematik bilir.
FİBONACCİ NEDİR?
Fibonacci dizisi, her sayının kendinden önceki ile toplanması sonucu oluşan bir sayı dizisidir. Ayrıca ardışık her iki sayının bölümü altın orana yakın bir değer vermektedir. Çıkan değer ne kadar büyük olursa altın orana o kadar yakın olur.
Örneğin:55:34=1,617... 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89... şeklinde devam eden bu dizide sayılar birbirleriyle oranlandığında altın oran ortaya çıkar, yani bir sayı kendisinden önceki sayıya bölündüğünde altın orana gittikçe yaklaşan bir dizi elde edilir.
M.Ö. 200’lü yıllarda Hint matematikçi ve şair Pingala’nın eserlerinde ilk kez görülen bu sayı örüntüsü, İtalyan matematikçi Leonardo Fibonacci tarafından Batı'ya tanıtılmıştır.
DOĞADAN FİBONACCİ ÖRNEKLERİ
Fibonacci spirali, sayıların oranında boyutlandırılmış karelerin içine çeyrek dairelerin çizilmesiyle oluşturulur ve oluşan spiral deniz canlılarının kabuklarına benzer. Doğadaki birçok bitki Fibonacci dizisindeki sayılarla aynı büyüme sayısını içererek spiral şekilde dallanır.
Gül gibi taç yapraklı çiçeklerde ve yapraklarda, ananas gibi meyvelerde ve çam kozalaklarında Fibonacci örüntüsü gözlemlenir. Ayçiçeklerinin tohumlarında da bu sayı örüntüsünü yakalamak mümkündür.
