Plastik ürünlerde uygulanan Geri Kazanım Katkı Payı (GEKAP) tutarlarındaki artış, ambalaj maliyetlerini ve fiyat baskısını yeniden gündeme getirdi. Resmi Gazete'de yayımlanan artışla birlikte plastik ambalaj ve taşıma ürünlerinin birim maliyetleri önemli ölçüde yükseldi.
Biyoplastikler neden ayrıştırılmalı?
Avrupa Birliği'nin biyoplastikleri ayrı bir yasal çerçevede konumlandırıp desteklerken, Türkiye'de biyobozunur ve kompostlanabilir biyoplastikler hala geleneksel plastiklerle aynı yükümlülüklere tabi tutuluyor. Mısır nişastasından biyobozunur plastik ham madde üreten Sunar NP'yi bünyesinde barındıran Sunar Yatırım'ın Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Mustafa Nuri Çomu, bu durumun sürdürülebilirlik hedefleriyle ve maliyetleri düşürme ihtiyacıyla çeliştiğini vurguladı. Çomu, "Çevreye zarar vermeyen biyoplastiklerin GEKAP kapsamına alınması hem sürdürülebilirlik hedefleriyle hem de maliyetleri düşürme ihtiyacıyla çelişiyor" dedi.
COP31 öncesi kritik adım: AB modeli örnek alınmalı
Bu yıl Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31'e dikkat çeken Çomu, küresel bir iklim zirvesine ev sahipliği yaparken çevreyle uyumlu üretim modellerini destekleyen somut uygulamaların artırılması gerektiğini belirtti. GEKAP'ın çevreyi koruma amacı taşıdığını ancak biyoplastikler açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunan Çomu, mevcut uygulamanın biyobozunur ve kompostlanabilir biyoplastikleri petrol bazlı plastiklerle aynı kapsamda değerlendirerek çevreci ürün kullanımını pahalı hale getirdiğini ve çevresel faydayı gölgelediğini ifade etti. Avrupa Birliği'nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü ile biyoplastikleri bağlayıcı bir mevzuatla tanımladığını hatırlatan Çomu, bu yaklaşımın hem çevresel hem de ekonomik rasyonalite içerdiğini ve sanayi için öngörülebilir bir yatırım ortamı sağladığını ekledi.
Yerli üretime darbe ve cari açık baskısı
Sunar Yatırım, biyoplastiklerin petrol bazlı plastiklerle aynı mevzuata tabi tutulmasının yerli biyoplastik yatırımlarını yavaşlattığını ve ithal ham maddelere bağımlılığı artırdığını savunuyor. Bu durumun cari açık üzerinde de dolaylı bir baskı oluşturduğunu belirten Çomu, biyoplastiklerin GEKAP'tan muaf tutulmasının maliyetleri dengelerken yerli üretimi teşvik edeceğini, ithal petrokimyasallara olan bağımlılığı azaltacağını ve cari açığın kontrolüne katkı sağlayacağını dile getirdi. Çomu, doğru mevzuatla biyoplastiklerin hem çevresel hedeflere ulaşmada hem de sanayide katma değer yaratmada önemli bir araç olabileceğini vurgulayarak, Türkiye'nin çevreyle uyumlu ancak ekonomik olarak rasyonel bir yol çizmesi gerektiğini belirtti.
