Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 2025 Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Ön Kılavuzunu gecikmeli olarak yayımladı. Kılavuzda, devlet üniversitelerinde lisans ve ön lisans programlarındaki kontenjanların azaldığı dikkat çekti.
Yeni kılavuzda 123 devlet üniversitesinde kontenjan azaltımına gidilirken, hukuk, diş hekimliği, hemşirelik ve iletişim fakülteleri başta olmak üzere birçok bölümde kesinti yapıldığı görüldü. En fazla kesinti Gaziantep Üniversitesi'nde yapıldı. Bu üniversiteyi Akdeniz, Selçuk, Fırat ve Dicle üniversiteleri izledi.
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ’NDE DE KONTENJAN DÜŞTÜ
Cumhuriyet’in haberine göre lisans bölümlerinde 53 bin, ön lisans bölümlerinde ise 137 bin kontenjan azaltıldı. Hukuk fakültelerinde, diş hekimliğinde, hemşirelik programında büyük azalmalar var. Örneğin Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin 2024’te 500 olan kontenjanı 200’e, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin 2024’te 500 olan kontenjanı 250’ye gerilemiş.
Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin 2024 kontenjanı 140 iken 2025 için 80 olmuş. Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği kontenjanı da 130’dan 90’a düşürülmüş. 123 devlet üniversitesinin kontenjanında azaltma yapılmış. Kontenjanı en çok düşürülen Gaziantep Üniversitesi. Bu kurumu sırasıyla Akdeniz, Selçuk, Fırat ve Dicle üniversiteleri izliyor.
Boğaziçi Üniversitesi’nde 376, İTÜ’de 43, Yıldız Teknik Üniversitesi’nde 675, ODTÜ’de 66, İstanbul Üniversitesi’nde ise 1251 kontenjan azaltılmasına gidilmiş.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İşletme Bölümü kontenjanı 115’den 75’e, iktisat bölümü kontenjanı ise 220’den 130’a düşürülmüş. Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptaliyle gündeme gelen İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü ise bu yıl 300 yerine 150 öğrenci alacak.
Aynı üniversitenin iletişim fakültesinin üç bölümünde de büyük kontenjan azaltılması yapılmış. Gazetecilik ile halkla ilişkiler ve tanıtım bölümlerinin kontenjanları 105’den 40’a, radyo, televizyon ve sinema bölümünün kontenjanı ise 95’den 40’a gerilemiş.
TERCİHİNİZİ GENİŞ ARALIKTAN YAPIN
Eğitim uzmanı psikolojik danışman Cihan Yeşilyurt, “Üniversite adaylarının tercih listelerini oluştururken çok dikkatli olmaları ve geniş bir aralıktan listelerini yapmaları gerekiyor” dedi.
Yeşilyurt, son bilgilere dayanarak adaylara şu önerilerde bulundu:
SAYISAL TERCİH YAPACAKLAR: Sayısal puan türündeki adaylar başarı sıralarının yüzde 50 üstünden tercihleri oluşturmaya başlamalı ve yüzde 100’ün de altına kadar inmeliler. Örneğin 100 bininci sıralamadaki bir aday 50 binlerden tercihlerini oluşturmaya başlamalı ve 200 bine kadar inmeli.
Kısa tercih listesi her zaman risk taşır.
Adayların bunu bilerek hareket etmelerinde yarar var. Bazı üniversitelerde 40- 50 binlik yükselmeler yaşanabiliyor. O yüzden tercih yapacakların “Benim sıralamam bu bölüme yetiyor, mutlaka yerleşirim” diye düşünmemeleri gerekiyor. Geniş bir tercih aralığı adayları sürprizlere karşı koruyacak ve belki de avantaj sağlayacaktır.
EA, SÖZ VE DİL TERCİHİ YAPACAKLAR: Eşit ağırlık ve sözel puan türündeki adaylar ise aralığı Sayısalcılara göre çok daha geniş bir tercih listesi hazırlamalılar. Örneğin 100 bininci sırada iseler 50 binlerden listesini oluşturmaya başlamalılar ve 200 binlerin de altına kadar inmeliler. Bunun nedeni eşit ağırlık ile sözel puan türünde kontenjanların sayısal alandaki kadar olmaması.
Dil puanıyla tercih yapacak adayların da EA ve SÖZ öğrencileri gibi bir aralıktan tercih yapmaları gerek.
“YERLEŞMEK ARTIK DAHA ZOR”
Eğitim uzmanı Salim Ünsal, sınav giren aday sayısının geçen yıllara göre düşüklüğü nedeniyle teknik açıdan yerleştirmenin kolay olacağını düşündüklerini belirterek “devlet üniversitelerinde kontenjan azaltılması, doğal olarak yerleşme şansını azaltan bir tablo karşımıza çıkardı.
Her 100 öğrenciden 91’i devlet üniversitelerinde okumak istiyor. Öğrencilerin kendi sıralarının epeyce altına inmesi gerekir. Sıralama değişir. Özellikle eşit ağırlık öğrencilerin daha alt sıralarda bölümleri yazmaları yararlı olur” dedi.
Ünsal, kontenjan azaltılmasının nedenini de şöyle yorumladı: “Üniversite eğitimi algısı düştü, lise seviyesine indi.
İstihdama geçişte lise mezuniyetinden farksız hale geldi. Üniversite önündeki yığılmayı engellemenin çözümü olarak hep kontenjanların artırılması görülmüştü. Bunun çözüm olmadığı ortaya çıktı. Kontenjan düşürülmesine devletten başlandı, seneye vakıf üniversitelerinde uygularlar.”
27 YENİ BÖLÜM AÇILIYOR
Öte yandan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) bilişim, yapay zekâ, yeşil dönüşüm, sağlık ve tarımda dijital dönüşüm başta olmak üzere güncel eğilimlere entegre yeni 27 farklı program daha açıyor.
Bu programların 3’ü lisans, 24’ü ise önlisans programı olarak 2025-YKS Tercih Kılavuzunda yerini alacak. Bu programların Türk yükseköğretiminin güncel ihtiyaçları ve iş gücü piyasasının beklentileri doğrultusunda açıldığı belirtiliyor.
Yeni açılacak lisans programları arasında tarımda dijitalleşme kapsamında "Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar" ile "Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği", yeşil dönüşüm alanında ise "Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi" bölümleri bulunuyor.
İŞTE O PROGRAMLAR
Tarım alanında, "Dijital Tarım Teknolojileri", "Akıllı Sera Teknolojileri", "Akıllı Tarım ve Gıda Yönetimi" ve "Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri" önlisans programları olmak üzere 4, sağlık alanında ise "Dijital Sağlık Sistemleri Teknikerliği", "Tele-Sağlık Teknikerliği", "Tıbbi Veri İşleme Teknikerliği" olmak üzere 3 önlisans programı YKS Tercih Kılavuzunda bu yıl ilk kez yer alacak.
Yeşil beceriler konusunda ise Doğa Koruma ve Biyoçeşitlilik Yönetimi lisans programına ilave olarak "Akıllı Altyapılar Teknikerliği", "Çevre Sağlığı ve Çevresel Risk Yönetimi Teknikerliği", "Çevresel Ölçüm ve İzleme Sistemleri Teknikerliği", "Hidrojen ve Enerji Depolama Teknikerliği", "Karbon Yönetimi Teknikerliği", "Su ve Atık Yönetimi Teknikerliği", "Yenilenebilir Enerji Teknikerliği", "Yeşil ve Ekolojik Bina Teknikerliği" olmak üzere 8 yeni önlisans programı ilk kez eğitim verecek.
GÜNCEL EĞİTİME GÖRE 9 ÖNLİSANS PROGRAMI AÇILDI
Güncel eğilimlere göre açılan diğer 9 yeni önlisans programı ise şöyle:
"Elektrik Makineleri Bakım ve Onarımı, Fiber Tekne İmalatı ve Kompozit Kalıp Teknolojileri, Havacılık Elektroniği Teknolojileri, Hidrolik ve Pnömatik Teknikerliği, Karayolu Yük Taşıtı Sürücülüğü, Talaşlı Üretim Teknikerliği, Optoelektronik ve Elektro Optik Teknolojileri, Ofis Teknolojileri ve Veri Yönetimi, Yapı Yüzeyi Tasarım Teknikerliği."
