Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından hayata geçirilen 'Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması-2025' raporu, dijital dünyanın gençler üzerindeki etkisini tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Ekran tercihlerinden haber alma biçimlerine, yapay zeka kullanımından dijital farkındalık seviyelerine kadar pek çok alanda dikkat çekici bulgulara ulaşıldı.
DİJİTAL OKURYAZARLIKTA BÜYÜK SIÇRAMA
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, gençlerin dijital okuryazarlık düzeylerindeki belirgin artış. 2022'de yüzde 35,6 olan düşük dijital okuryazarlık oranı 2025'te yüzde 13,9'a gerilerken, yüksek dijital okuryazarlığa sahip gençlerin oranı ise yüzde 29,4'ten yüzde 57,2'ye fırladı. Bu durum, gençlerin dijital dünyada daha bilinçli hale geldiğinin bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Özellikle 19-21 yaş grubundaki gençlerin yüzde 62,4'ünün yüksek dijital okuryazarlığa sahip olması, yaş ilerledikçe bu oranın arttığını gösteriyor. Ancak, gençlerin sadece yüzde 42'sinin Word, Excel ve PowerPoint gibi temel ofis programlarını etkin kullanabilmesi, yapay zeka araçlarının yaygınlaşmasının temel dijital beceriler üzerindeki potansiyel etkisini de düşündürüyor.
EKRAN TERCIHLERİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Gençlerin medya tüketim alışkanlıklarındaki dönüşüm, televizyon izleme sürelerindeki dramatik düşüşle kendini gösteriyor. Günlük ortalama televizyon izleme süresi 2022'de 1 saat 40 dakikayken, 2025'te bu süre 40 dakikaya indi. Buna karşılık, isteğe bağlı yayın platformlarına olan ilgi patlama yaptı. Bu platformları son bir ay içinde kullanan gençlerin oranı yüzde 65'e ulaşırken, günlük kullanım oranı da yüzde 9,7 oldu. Bu, 2022'deki yüzde 40'lık oranın oldukça üzerinde bir artışa işaret ediyor. Radyo dinleme oranlarındaki düşüş de dikkat çekici; günlük radyo dinleme oranı yüzde 4,6'ya geriledi. İnternet kullanımı ise yüzde 94,4 ile zirveye yerleşirken, günlük ortalama kullanım süresi kadınlarda 4 saat 37 dakika, erkeklerde ise 4 saat 50 dakika olarak ölçüldü.
SOSYAL MEDYA VE YAPAY ZEKA: GENÇLERİN YENİ DÜNYASI
Sosyal medya, gençlerin hayatının vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor. Günlük sosyal medya kullananların oranı yüzde 70,8'e ulaşırken, bu platformlarda geçirilen ortalama süre 3 saat 24 dakika. Gençlerin sosyal medyayı en çok 'gündemi takip etmek' için kullandığı, bunu markaları takip etme ve çevrim içi alışverişin izlediği görülüyor. İlginç bir şekilde, gençlerin yüzde 88,1'i sosyal medya kullanımında yaş sınırı olmasını ve bu sınırın en az 16 olmasını talep ediyor. Haber takibi konusunda ise sosyal medya açık ara önde; yüzde 82,4'lük oranla en çok tercih edilen mecra konumunda. Yapay zeka destekli uygulamaların kullanımı da yaygınlaşıyor; son bir ay içinde bu uygulamaları kullananların oranı yüzde 74,9'a ulaştı.
