ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) Uzay Hava Tahmin Merkezi, Güneş’in aktif bölgesi AR4274’te meydana gelen M7.4 sınıfı patlamanın, Dünya’ya doğru güçlü bir koronal kütle atımı (CME) gönderdiğini açıkladı.
Fırtınanın, bugün akşam saatleri ile yarın sabah arasında gezegenimize ulaşması bekleniyor.
Uzmanlara göre bu olay, Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşime girerek radyo iletişimi, GPS sistemleri ve uydularda geçici aksaklıklara neden olabilir. Ayrıca yüksek voltajlı enerji hatlarında kısa süreli voltaj dengesizlikleri de yaşanabilir.
GÜNEŞ FIRTINASI NEDİR, NEDEN TEHLİKELİDİR?
Koronal kütle atımı (CME) sırasında Güneş’in dış katmanından uzaya devasa miktarda plazma ve manyetik enerji fırlatılır. Bu plazma bulutu, Dünya’ya ulaştığında manyetosferle çarpışarak elektrik akımları ve atmosferik dalgalanmalar oluşturur.
Bu durum; uydu iletişimini, GPS sistemlerini, uçuş rotalarını ve elektrik şebekelerini etkileyebilir.
NOAA: G3 KATEGORİSİNDE GÜÇLÜ FIRTINA
NOAA, bu olayı “G3 (Güçlü)” kategorisinde değerlendirdi. Bu seviye doğrudan insan sağlığını tehdit etmese de teknolojik altyapılar üzerinde ciddi etkilere neden olabilir.
Güneş fırtınaları G1’den G5’e kadar sınıflandırılıyor:
-
G1 (Hafif): Kısa süreli sinyal kesintileri, zayıf kutup ışıkları
-
G2 (Orta): GPS bozulmaları, radyo iletişiminde aksamalar
-
G3 (Güçlü): Uydu yön kaybı, enerji dalgalanmaları, Türkiye’nin kuzeyinde kutup ışıkları
-
G4 (Şiddetli): Yaygın iletişim kesintileri, uçuş rotalarında değişiklikler
-
G5 (Aşırı): Küresel iletişim arızaları, enerji sistemlerinde çökme
KUTUP IŞIKLARI TÜRKİYE’YE KADAR İNEBİLİR
Uzmanlar, fırtınanın etkisiyle kutup ışıklarının (aurora) olağandan daha güney enlemlerde görülebileceğini söylüyor.
Bu nedenle Türkiye’nin kuzeyinde, özellikle açık ve bulutsuz havada nadir bir doğa olayı izlenebilir. Ancak Ay’ın parlaklığı görünürlüğü bir miktar azaltabilir.
KÜRESEL TEDBİR ÇAĞRISI
NOAA ve diğer uzay araştırma kurumları, güneş aktivitelerinin son dönemde arttığına dikkat çekerek bu tür olayların düzenli izlenmesinin önemini vurguluyor.
Birçok ülke, havacılık ve enerji sistemlerinde acil durum önlemleri aldı. Bu fırtına, son birkaç ayın en güçlü jeomanyetik olayı olarak değerlendiriliyor.
SONUÇ: DİKKAT, ANCAK PANİK YOK
Bilim insanları, G3 seviyesindeki bu fırtınanın küresel iletişim sistemlerinde geçici kesintiler yaratabileceğini ancak ciddi bir tehlike oluşturmadığını belirtiyor.
Yine de uydu, enerji ve uçuş sistemlerinin bu süreçte yakından izlenmesi öneriliyor.
