Türkiye’de emeklilik için temel şartlar yaş, sigorta süresi ve prim günü olsa da, çalışma imkânı bulunmayan veya eksik primi olan vatandaşlar için isteğe bağlı sigorta sistemi önemli bir alternatif oluşturuyor.
Bu sistemle kişiler, düzenli prim ödeyerek çalışmadan da emekli olabiliyor.
İlk kez isteğe bağlı sigorta yaptıracaklar, “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile bulundukları ildeki SGK merkezlerine başvurabiliyor veya e-Devlet üzerinden işlemlerini tamamlayabiliyor.
Daha önce isteğe bağlı sigortalı olup ara verenlerin ise yeniden başlamak için talep dilekçesi vermesi gerekiyor.
KİMLER YARARLANABİLİR?
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) yürüttüğü uygulamadan yararlanmak için şu koşullar aranıyor:
-
Türkiye’de ikamet etmek,
-
Zorunlu sigortalı bir işte çalışmamak,
-
Ay içinde 30 günden az çalışanlar için prim tamamlama hakkına sahip olmak,
-
Malullük veya yaşlılık aylığı almamak,
-
18 yaşını doldurmuş olmak.
Bu şartları taşıyan kişiler, kendi primlerini ödeyerek emeklilik hakkı kazanabiliyor.
AYLIK EN DÜŞÜK PRİM 8.321 TL
İsteğe bağlı sigorta primleri, belirlenen kazancın %32’si üzerinden hesaplanıyor.
2025 yılı için asgari ücret baz alındığında en düşük aylık prim 8.321 TL olacak.
Sigortalılar, bu tutarın 7,5 katına kadar prim ödeyerek daha yüksek kazançtan emekli olma hakkına sahip.
Sigorta süresi, başvurunun SGK kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden günden itibaren başlıyor ve bu tarih emeklilik hesabında esas alınıyor.
BAĞ-KUR STATÜSÜNDE DEĞERLENDİRİLİYOR
İsteğe bağlı sigorta ödemeleri, Bağ-Kur (4B) kapsamında sayılıyor.
-
Tam emeklilik: 9.000 prim günü
-
Kısmi emeklilik: 5.400 prim günü
-
8 Eylül 1999 öncesi kadınlar: 7.200 prim günü
2008 sonrası sigorta girişi olan kadınlar, 9.000 prim gününü 2035’e kadar tamamladıklarında 58 yaşında, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor.
Primini 5.400 güne tamamlayanlarda ise yaş şartı kadınlarda 61, erkeklerde 63 olarak uygulanıyor.
SSK ÜZERİNDEN EMEKLİLİK ŞANSI
1 Ekim 2008 öncesinde sigorta girişi olanlar için emeklilik statüsü, son 7 yıldaki 2.520 prim gününe göre belirleniyor.
Bu sürede hangi kuruma (SSK veya Bağ-Kur) daha fazla prim ödenmişse, emeklilik o kurum üzerinden gerçekleşiyor.
Eksik primi olan vatandaşlar, 1.260 günden az isteğe bağlı prim ödeyerek SSK’dan emekli olma fırsatına sahip.
1 Ekim 2008 sonrası sigorta girişlerinde ise emeklilik, en çok prim yatırılan kuruma göre belirleniyor.
EV KADINLARINA VE ESNAFA DEVLET DESTEĞİ GELİYOR
Hükûmetin gündeminde, özellikle ev kadınlarına prim desteği bulunuyor.
Planlanan düzenlemeye göre, ev kadınlarının isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte biri devlet tarafından karşılanacak.
Ayrıca, esnaflar için prim gün şartının 7.200 güne düşürülmesi yönündeki hazırlıklar sürüyor.
Bu adımın, isteğe bağlı sigortalılara 1.800 günlük avantaj sağlaması bekleniyor.
SAĞLIK HİZMETLERİNDEN DE YARARLANABİLİYORLAR
İsteğe bağlı sigortalılar, genel sağlık sigortası (GSS) kapsamına da dahil ediliyor.
Bu sayede yalnızca sigortalılar değil, bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklar da sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Uzmanlar, sistemin özellikle çalışma imkânı bulunmayan ev kadınları, serbest meslek sahipleri ve prim eksiği olanlar için büyük bir fırsat sunduğunu belirtiyor.
