İsrail’de kabinenin Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Gazze’yi tamamen işgal planını dün kabul etmesinden sonra karara dünyadan tepkiler gelmeye devam ediyor. Kararın hemen ardından aralarında Türkiye’nin bulunduğu pek çok ülke tepkilerini sert bir dille ifade ederken, son olarak 5 ülke daha işgal kararına ortak bir açıklamayla tepki gösterdi.
İsrail Güvenlik Kabinesi, Gazze'de bir milyon Filistinlinin yerinden edilmesine neden olacak “tamamen işgal” planını onayladı. Oy çokluğuyla alınan kararı İsrail Başbakanlık Ofisi duyurdu. Karar, 22 aydır süren ve on binlerce Filistinlinin ölümüne, bölgenin büyük ölçüde yıkılmasına ve açlığa sürüklenmesine yol açan savaşta yeni bir tırmanma anlamına geliyor.
İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Gazze Şeridi'nin "kontrolünün ele geçirilmesi" olarak nitelendirdiği işgal planının güvenlik kabinesi tarafından kabul edilmesi dünya genelinde sert tepkilere yol açtı.
Karara ilk tepkiler İngiltere, Çin ve Türkiye’den geldi. Art arda yapılan açıklamalarla Netanyahu hükümetine "Planı derhal durdur" çağrıları yapılırken Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Adalet Divanı kararlarına aykırılık ve zulüm suçları konusunda İsrail'i uyardı.
İNGİLTERE: SADECE DAHA FAZLA KAN DÖKÜLMESİNE NEDEN OLUR
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yaptığı yazılı açıklamayla, İsrail hükümetine Gazze saldırılarını genişletme planı için "Derhal bunu gözden geçir" çağrısında bulundu.
Starmer, bu planın ne çatışmayı sona erdirmeyi ne de rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacağına vurgu yaparak "Sadece daha fazla kan dökülmesine neden olacaktır" dedi.
Ateşkesin önemine vurgu yapan Starmer, açıklamasında şunları kaydetti:
"Müttefiklerimizle birlikte, iki devletli çözüm zemininde bölgede barışı sağlamak ve nihayetinde Filistinliler ve İsrailliler için daha parlak bir gelecek elde etmek için uzun vadeli bir plan üzerinde çalışıyoruz. Ancak her iki taraf da müzakerelere iyi niyetle yaklaşmazsa, bu umut gözlerimizin önünde yok olup gider. Mesajımız açık: Diplomatik bir çözüm mümkün, ancak her iki taraf da yıkıma yol açan yoldan uzaklaşmalıdır."
ÇİN: EYLEMLERİNİ DERHAL DURDUR, GAZZE FİLİSTİN HALKININDIR
İsrail'e yönelik en sert açıklamalardan biri de Pekin'den geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, İsrail'in Gazze'yi kontrolü altına alma planı için "ciddi endişe kaynağı" ifadesini kullandı. Sözcü ayrıca Netanyahu'ya "Tehlikeli eylemlerini derhal durdur" çağrısı yaptı.
"Gazze, Filistin halkına aittir ve Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçasıdır" diyen Çinli sözcü, "Gazze'deki insani krizi hafifletmenin ve rehinelerin serbest bırakılmasını sağlamanın doğru yolu derhal ilan edilecek ateşkestir" diyerek bu yolla gerginliğin azaltılarak bölgesel güvenliğin sağlanabileceğini söyledi.
BM Güvenlik Konseyi üyesi Çin ayrıca Gazze'deki çatışmaların bir an önce sona ermesi için uluslararası toplumla iş birliği yapmaya hazır olduğuna da vurgu yaptı.
İLK TEPKİ TÜRKİYE’DEN: EN GÜÇLÜ BİÇİMDE KINIYORUZ
Türkiye İsrail'in işgal planına ilk tepki gösteren ülkelerin başında de yer aldı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada "İsrail'in bölgedeki yayılmacı ve soykırımcı politikasının yeni bir aşamasını teşkil eden, Gazze'deki askeri harekatını genişletme yönündeki kararını en güçlü biçimde kınıyoruz" denildi.
Netanyahu hükümetinin attığı adımların uluslararası barış ve güvenliğe ağır darbe indirdiğine, bölgesel istikrarsızlığı artırmakta ve insani krizi daha da derinleştirdiğine vurgu yapılan açıklamada, "İşgalci İsrail, savaş planlarını derhal durdurmalı. Gazze'de ateşkesi kabul etmeli ve iki devletli çözüm doğrultusunda müzakerelere başlamalıdır" ifadelerine yer verildi.
"Türkiye ayrıca İsrail'in Gazze'yi yaşanmaz hale getirerek Filistinlileri kendi topraklarından zorla göç ettirmeyi amaçlayan kararının uygulanmasının önlenmesi gerektiğine" vurgu yaparak şu çağrıyı yaptı:
"Uluslararası toplumu sorumluluklarını yerine getirmeye ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni (BMGK) İsrail'in uluslararası hukuka ve insani değerlere aykırı eylemlerini önleyecek bağlayıcı kararlar almaya çağırıyoruz."
İSVEÇ: ULUSLARARASI HUKUKA AYKIRIDIR
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, İsveç basınına yaptığı açıklamada İsrail hükümetinin Gazze planını onaylamasını büyük bir endişeyle izlediklerini söylerken, bu kararın Gazze'deki durum için ne gibi sonuçlar doğuracağını öngörmenin zor olduğunu kaydetti.
İsveçli bakan, "Daha önce de defalarca tekrarladığım gibi, Gazze'nin topraklarını ilhak etme, değiştirme veya küçültme girişimleri, uluslararası hukuka aykırıdır" dedi.
FİNLANDİYA: İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMÜN GELECEĞİ CANLI TUTULMALI
İsrail'in işgal planına Finlandiya da sert tepki gösterdi.
İşgalden dolayı büyük endişe duyduklarını bildiren Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen, "Şu anda iki devletli çözümün geleceğini canlı tutmanın çok önemli olduğunu düşünüyoruz, her ne kadar şu anda bu çok zor görünse de" diye konuştu.
RUSYA: BU ÇOK KÖTÜ VE YANLIŞ BİR ADIM OLUR
Rusya'nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilci Yardımcısı Dmitry Polyanskiy ise İsrail hükümetinin Gazze'nin tamamının işgal edilmesine ilişkin planı hakkında, "Bu çok kötü ve yanlış yönde bir adım olur. Bu yönde faaliyetleri kınıyoruz" açıklamasında bulundu.
BM: ULUSLARARASI ADALET DİVANININ KARARINA AYKIRI
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk ise İsrail'in Gazze'yi ele geçirme planının daha fazla ölüm ve acıya yol açacağına vurgu yaparak "derhal durdurulmalı" dedi.
Türk yaptığı açıklamada Netanyahu'nun işgal planının Uluslararası Adalet Divanı'nın kararına aykırılık teşkil ettiğini söylerken, bunun mutabık kalınan iki devletli çözüme ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme hakkına da aykırı olduğuna vurgu yaptı.
BM yetkilisi, İsrail'in sebep olduğu son tırmanışın "daha büyük çaplı zorla yerinden edilmeye, daha fazla ölüme, daha dayanılmaz acılara, anlamsız yıkım ve zulüm suçlarına yol açacağı" konusunda da uyardı.
5 ÜLKEDEN ORTAK TEPKİ
Avustralya, Almanya, İtalya, Yeni Zelanda ve İngiltere, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyon kararını ortak açıklamayla reddetti. Açıklamada, "Avustralya, Almanya, İtalya, Yeni Zelanda ve İngiltere dışişleri bakanları, İsrail Güvenlik Kabinesi'nin 8 Ağustos'ta Gazze'de geniş çaplı yeni askeri operasyon başlatma kararını şiddetle reddediyor" ifadeleri kullanıldı.
Kararın, insani durumu daha da kötüleştireceği, İsrailli esirlerin hayatlarını tehlikeye atacağı ve sivillerin kitlesel olarak yerlerinden edilmesi riskini arttıracağı kaydedilen açıklamada, "İsrail hükümetinin açıkladığı planlar, uluslararası insancıl hukukun ihlali riskini taşıyor. İlhak ya da yerleşimlerin genişletilmesine yönelik her türlü girişim uluslararası hukuku ihlal etmektedir. Tarafları ve uluslararası toplumu, Gazze'de en kötü senaryo olan kıtlık yaşanırken, kitlesel, acil ve engelsiz insani yardımın sağlanmasına olanak tanıyan acil ve kalıcı ateşkes yoluyla bu korkunç çatışmayı şimdi sona erdirmek için her türlü çabayı göstermeye çağırıyoruz" denildi.
Açıklamada, Gazze'deki insani durumun felaket olmaya devam ettiği kaydedilerek, İsrail hükümetine, uluslararası insani yardım kuruluşlarına yönelik kayıt sistemini değiştirmek için acilen çözüm bulması çağrısında bulunuldu. İki devletli çözümün uygulanması vurgusu yapılan açıklamada, "Hem İsraillilerin hem de Filistinlilerin barış, güvenlik ve onur içinde yan yana yaşayabilmelerini garanti altına almanın tek yolu olarak müzakere edilmiş iki devletli çözümün uygulanması konusundaki kararlılığımızda birleşiyoruz. Müzakere edilmiş iki devletli çözüme dayalı siyasi çözüm, Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını ve Filistin Yönetimi'nin merkezi role sahip olması gereken Gazze'deki herhangi bir yönetim biçiminden tamamen dışlanmasını gerektirmektedir" ifadelerine yer verildi.
FRANSA'DAN KINAMA
Fransa, İsrail hükümetinin Gazze Şeridi'nin tamamını işgalini öngören planını şiddetle kınadı
AB KONSEYİ BAŞKANI COSTA'DAN ÇAĞRI
AB Konseyi Başkanı Costa X hesabından yaptığı paylaşımda, “Böylesi bir operasyonun, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesi, Gazze’de yaşanan büyük yıkım, insani yardımlara uygulanan abluka ve kıtlığın yayılması ile birlikte, AB ile yapılan anlaşmanın ihlali anlamına geldiğini” ve “uluslararası hukukun temel ilkelerini ve evrensel değerleri zedelediğini” vurguladı.
FİLİSTİN: İSRAİL'İN KARARI ULUSLARARASI HUKUKUN İHLALİ!
Filistin Devlet Başkanlığı, İsrail’in Gazze'yi işgalini soykırım, sistematik öldürme, açlık ve abluka politikasının devamı olarak uluslararası hukukun ihlali olduğunu belirtti. Açıklamada "Filistin halkının, dayatma politikasını ya da güç yoluyla oldubittileri kabul etmeyeceği, başta kendi kaderini tayin ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız devletini kurma hakkı olmak üzere devredilemez ulusal haklarına bağlı olduğu" vurgulandı.
