DÜNYADA EŞİ BENZERİ YOK
Konya'nın Halkapınar ilçesi sınırları içerisinde İvriz Suyu’nun kaynak başında bulunuyor. Geç Hitit dönemi eseri olan anıt dünyadaki ilk yazılı tarım anıtı ve dünya tarihindeki ilk yazılı kabartma kaya anıtı olma özelliklerini taşıyor. MÖ.727-742 yılları arasında, Kral Varpalavas tarafından kaya üzerine kabartma tekniği ile yaptırıldığı tahmin edilen anıt her gün yüzlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.
UZUN SOLUKLU ARAŞTIRMA
Yapılan bilimsel çalışma ise geçmiş dönemde yapılan kazılarda elde edilen ve Ereğli Müzesi'nde sergilenen Hitit–Luvi Yazıtı üzerinde dört araştırmacının tamamladığı uzun soluklu çalışma sonrası Orta Anadolu’daki İvriz Kaynağının antik adını ilk kez ortaya koydu. Yapılan bu çalışma ile İvriz kaynağının antik adı ilk kez doğrudan bir yazıtta belgelenmiş oldu.
YAYIN HALİNE GETİRİLDİ
Türkiye ve dünya genelinde yapılan arkeolojik araştırmaları ele alan ve yayınlayan 'Arkeonews'in sosyal medya sayfasında da bu gelişmeye yer verildi. İVRİZ 2 steli üzerine yapılan çalışmanın temeli, yıllar önce Prof. Dr. Ali Dinçol, Prof. Dr. Belkıs Dinçol ve Prof. Dr. Massimo Poetto tarafından gerçekleştirilen ayrıntılı epigrafik incelemelere dayanıyordu. Bu birikim, İstanbul Üniversitesi Hititoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hasan Peker’in katkılarıyla tamamlanarak 2025’te bilimsel yayın hâline getirildi.
'SALSULA' İSMİNE ULAŞILDI
Yeni yayınlanan bir epigrafik çalışma, Orta Anadolu'nun en önemli kutsal su alanlarından biriyle ilgili uzun zamandır devam eden bir soruyu çözmüş oldu. 1986 yılında İvriz (Konya, Ereğli) yakınlarında keşfedilen bir Tarhunza stelindeki Luvi-Hitit hiyeroglif yazıtının yeniden analizi, kaynağın antik adının "Sallusa" olduğunu doğruladı. Gephyra
dergisinin son sayısında sunulan bulgular, yer adını tanımlayan ilk doğrudan epigrafik kanıtı sundu. İVRİZ 2 steli, İvriz 1 kabartması ile birlikte aynı kutsal su alanına ait ikinci bir birincil belge olarak artık literatürdeki yerini aldı.
REFERANS NOKTASI OLACAK
Bu yeni epigrafik çalışma ile birlikte, Orta Anadolu'nun önemli bir sorusu kesinlik kazandı. İvriz kaynağının antik adı Sallusa idi ve bu bilgi ilk kez bir Hitit–Luvi yazıtı ile doğrulandı. Çivi Yazılı kaynaklarda geçen Šalluša/Sallusa toponimiyle tam uyum sağlandı. İvriz kült alanının antik terminolojisi, artık varsayımdan değil, epigrafik birincil kaynaktan destek almaya başladı. Bu doğrulama, bölgedeki su kültlerinin tarihsel coğrafyasına dair önemli bir boşluğu kapatmış oldu. Yapılan bu çalışmadan elde edilen bu sonucun Geç Hitit–Tabal döneminin ritüel pratiği, kutsal coğrafyası ve siyasi yapısının yeniden değerlendirilmesi için sağlam bir referans noktası sunduğu da vurgulandı.
