Tekirdağ'ın Şarköy ilçesinde, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan ve nesli tehlike altındaki kum zambakları, yapılan bilimsel tespitlerin ardından titizlikle koruma altına alındı. İstanbul Üniversitesi'nden emekli hidrobiyolog Levent Artüz'ün Cumhuriyet Mahallesi'ndeki yazlığının önündeki sahil kesiminde bu değerli bitkileri fark edip kayıt altına almasıyla başlayan süreç, uzmanların dikkatini çekti.
NESLİ TEHLİKE ALTINDA OLAN ZAMBAKLAR İÇİN ALARM ZİLLERİ ÇALDI
Artüz'ün durumu İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Özcan'a bildirmesi üzerine harekete geçildi. Prof. Dr. Özcan tarafından hazırlanan bilimsel raporda, Şarköy kıyılarında nadir bulunan kum zambağı popülasyonlarının varlığına dikkat çekildi. Marmara Denizi'nin akıntı sistemi ile bu bitkinin bölgedeki dağılımı arasında olası bir ilişki olabileceği öne sürülen raporda, türün Şarköy'deki varlığının bilimsel açıdan daha derinlemesine araştırılması gerektiği vurgulandı. Kum zambaklarının, deniz akıntılarıyla taşınan tohumlar sayesinde yeni bir yaşam alanı oluşturmuş olabileceği veya daha önce fark edilmeyen yerel bir popülasyonun parçası olabileceği değerlendirmeleri yapıldı. Türün korunması için kıyı jeomorfolojisi, deniz akıntıları, popülasyon genetiği ve tohumların deniz suyunda canlı kalma potansiyeli gibi konularda disiplinler arası çalışmaların önemi belirtildi.
KORUMA ALTINA ALINAN ZAMBAKLAR İÇİN AĞIR CEZA YOLDA
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından 'Hassas' kategorisinde değerlendirilen kum zambaklarının yaşam alanları, maalesef yazlık konutlaşma, yoğun plaj kullanımı ve iş makineleriyle yapılan kumsal temizlikleri gibi insan kaynaklı tehditler altında bulunuyor. Bu değerli bitki türünü doğal ortamından sökmek, zarar vermek veya ticari amaçla toplamak ciddi sonuçlar doğuruyor. 2026 yılından itibaren geçerli olacak düzenlemelerle, koruma altındaki kum zambaklarını koparmanın cezası tam 699 bin 245 TL idari para cezası olarak belirlendi. Bu caydırıcı ceza, türün korunması ve gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor. Şarköy Belediyesi, hazırlanan raporun ardından zambakların bulunduğu alanı derhal çevirerek koruma altına aldı. Emekli hidrobiyolog Levent Artüz, sekiz adet kum zambağından oluşan küçük bir popülasyonu tespit ettiklerini ve durumu belediyeye bildirdiklerini, kısa sürede gerekli önlemlerin alındığını belirterek bu gelişmenin Şarköy adına sevindirici olduğunu dile getirdi. Şarköy Belediye Başkanı Alpay Var ise, tespitin ardından ilgili kurumlara bildirimde bulunduklarını ve alanı koruma altına aldıklarını, ilçedeki tüm doğal değerleri ve nadir bitki türlerini koruma konusundaki kararlılıklarını vurguladı.
