Bu efsane yıllardır anlatılmaktadır. Peki bu efsanenin doğrusu nedir?
İşte herkesin merak ettiği bu efsanenin nasıl başladığı ve kulaktan kulağa nasıl yayıldığını bu haberde okuyacaksınız.
DÜNYAYA MAL OLMUŞ BİR İSİM
Hoşgörü ve barışın evrensel sembolü olan Mevlana Celaleddin Rumi, 13. yüzyılda yaşamış ve tüm dünyaya mal olmuş bir İslam alimi, düşünür, şair, sufi ve mutasavvıftır. Onu ve düşüncelerini herhangi bir kalıba sokmak, sınırlamak veya belli bir kesime atfetmek yanlış olur. Çünkü kendisi 66 yıllık yaşamı boyunca, Müslüman’ından Gayrimüslim’ine herkese dokunabilmiş, kim olursa olsun herkesi kucaklayabilmiş bir isimdir. Öyle ki eserleri, onlarca dile çevrilmiş, ardında bıraktığı sema geleneği UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne girmiş ve her yıl yapılan Şeb-i Arus törenleri ile de evrensel bir boyut kazanmıştır.
EFSANELERİ İLE YAŞIYOR
Mezarı Konya’da bulunan Mevlana ile ilgili günümüzde de birçok hikaye ve efsanede anlatılmaktadır. Bu efsanelerin en ilginci ise Mevlana defnedilince babasının mezarından ayağa kalktığı efsanesidir. Bu efsane kulaktan kulağa yayılarak yüzlerce yıldır anlatılmış ve günümüze kadar gelmiştir. Halen birçok kitapta ve sosyal medyanın yaygın olduğu günümüzde internet ortamında yayılmaya devam etmektedir.
EFSANENİN DOĞRUSU
Peki bu efsanenin doğrusu nedir? İşte bu efsanenin doğrusu:
‘’Mevlana Hazretlerinin babasının kabri hemen ayak ucunda olması sebebiyle biraz da sandukanın ön kısmı yüksekçedir. Bu insanlar arasında bir efsaneye sebep olmuştur. O da Mevlana hazretleri defnedilmeye geldiğinde babası ayağa kalktığı efsanesidir. Aslında bu yanlış bilinen bir efsanedir.
YENİ SANDUKA KONULUNCA EFSANE YAYILIYOR
Doğrusu şudur: Kanuni Sultan Süleyman İran seferine giderken Konya’ya uğradığında bakar ki Mevlana Hazretleri’nin üzerindeki sanduka eskimiş, onu kaldırtır ve babasını üzerine koydurtur. Yani Mevlana hazretlerinin babasının üzerindeki sanduka Mevlana Hazretleri’nin orjinal ve ilk sandukasıdır. Ön taraftaki taç kısmı yüksekçe olduğu için geri kalan arka kısmındaki sanduka bölümü duvarın yani fil ayağı dediğimiz sütunun arkasında kalması sebebiyle yüksekçe yani mezar sanki ayaktaymış gibi bir izlenim uyandırır.
HAYAL GÜCÜ EFSANEYİ DOĞURMUŞ
Bizim insanımızın da hayal dünyası işin içine girince olay bu şekilde efsaneleşmiş. Muhtemelen ilk dua etmeye gelen bir kişi babası sanki ayakta gibi kafasında düşünceyle dışarıya çıkmış sonra başkasına anlatmış. Sürekli anlatılanlara ilave edilerek anlatımlar oluşunca da ‘Babası ayağa kalkmış, Mevlana Hazretleri’nin eteğini öpmüş’ gibi buna benzer efsaneler oluşmuştur. Olayın doğrusu sadece sandukanın yerinin değişmesidir. Bizim insanımız da hayal dünyası işin içine girince olay bu şekilde efsaneleşmiştir.’’
MANEVİ BİR KALKIŞ OLABİLİR
Mevlânâ Müzesi eski Müdürü Dr. Erdoğan Erol araştırmaları sonucu yayımladığı "Mevlânâ gelince babası ayağa kalktı mı" adlı kitabıyla bir efsaneye ilişkin açıklık getirdi.
Erol, Mevlana'nın türbesinde babasını ayağa kalkmış gibi gösteren sandukanın Mevlana'nın eski sandukası olduğunu, işçiliği değerli olması ve yer darlığı nedeniyle dik bırakıldığını kaydetti.
1312'de ölen Mevlânâ'nın oğlu Sultan Veled'in de babasının yanında toprağa verildiğini ancak Kanuni Sultan Süleyman'ın Mevlânâ ve oğlu için tek sanduka yapılmasını istediğini belirten Dr. Erol; 'benim görüşüme göre bir kalkış varsa bu ancak manevi bir kalkış olabilir' diye sözlerine ekledi
