Şehirli müşteriler, semt pazarlarındaki düzensiz ve agresif satış tavırları nedeniyle bu alanlardan uzaklaşarak alışverişlerini büyük marketlere kaydırıyor. Uzmanlar, bu durumun yerel ekonomiyi zayıflattığını ve elde edilen gelirin şehir dışına akmasına neden olduğunu belirtiyor.
PAZAR YERLERİNDE KÖTÜ ALIŞKANLIKLAR EKONOMİYİ TEHDİT EDİYOR
Semt pazarlarının şehir ekonomisi, kırsal kalkınma ve toplumsal denge açısından taşıdığı önem giderek artarken, ulusal ve uluslararası market zincirlerinin hızla çoğalması yerel pazarların varlığını tehdit ediyor. Pazar yerlerindeki altyapı eksiklikleri ve bazı pazarcıların sergilediği rahatsız edici tavırlar, şehirli müşterilerin pazarlara olan ilgisini azaltıyor. Tezgâhların rastgele yerleştirilmesi, yüksek sesle satış yapma veya itici davranışlar sergileme gibi unsurlar, hem tüketicilerin pazarlardan uzaklaşmasına hem de üreticilerin satışlarının düşmesine yol açıyor. Bu nedenle, pazarcıların bilinçlendirilmesi ve pazar yerlerinin düzenli, güvenli ve rahat bir alışveriş imkanı sunacak şekilde planlanması büyük önem taşıyor.
YEREL EKONOMİ ZAYIFLIYOR, PARA ŞEHİR DIŞINA AKIYOR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Eğitim Fakültesi Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, semt pazarlarıyla ilgili yaptığı çalışmada, pazar yerlerindeki düzensizlik ve genel duruma dikkat çekti. Prof. Dr. Yılmaz, "Pazar yerlerindeki düzensizlik ve bazı pazarcıların müşterilere itici gelen tutumları, şehirli müşterilerin semt pazarlarına ilgisini azaltıyor. Bu durum sadece tüketiciyi etkilemekle kalmıyor, üreticilerin satışlarını da düşürüyor ve birçok alıcıyı büyük marketlere yönlendiriyor. Ne yazık ki, alışverişin marketlere kaymasıyla birlikte para şehir dışına akıyor ve yerel ekonominin dengesi bozuluyor. Bu nedenle pazarcıların bilinçlendirilmesi, pazar alanlarının düzenlenmesi ve daha güvenli, rahat bir alışveriş ortamı sağlanması zorunludur." dedi. Yılmaz, mevcut pazaryerlerinin rehabilite edilerek modern standartlara uygun hale getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Semt pazarları birkaç mahalleye hizmet edecek şekilde merkezi konumlarda, yaya ulaşımına uygun, otoparkı olan ve kötü hava şartlarında da alışverişe imkan tanıyan yerler olmalı." diye ekledi.
MARKETLERİN TEKELLEŞMESİ VE SEMT PAZARLARININ ROLÜ
Prof. Dr. Cevdet Yılmaz, son yıllarda yerli ve yabancı sermayeli ulusal market zincirlerinin perakende ticarette hızla büyüdüğünü ve bunun semt pazarları üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtti. Yılmaz, "Ulusal market zincirleri sözleşmeli tarım yoluyla üreticiden doğrudan ürün alarak, bir anlamda pazarların fonksiyonunu üstlenmiş durumda. Bu durum rekabeti zayıflatıyor, yerel üreticinin gelirini düşürüyor. En önemlisi, şehirde kazanılan para artık şehirde kalmıyor; market zincirleri aracılığıyla dışarıya gidiyor. Pazarların zayıflaması, köylünün üretimden kopmasına, şehirdeki vasıfsız iş gücünün işsiz kalmasına yol açabilir. Oysa pazarlar, hem üretici hem tüketici için denge unsuru, hem de düşük gelirli vatandaşlarımız için bir yaşam desteğidir." ifadelerini kullandı. Yılmaz, semt pazarlarının yerel ekonomiyi canlı tuttuğunu, şehrin çevresindeki tarım alanlarında yetiştirilen ürünlerin şehir halkına doğrudan satılmasını sağladığını belirterek, "Üretici–pazar–müşteri üçgeninde para şehir içinde kalıyor. Bu yapı bozulduğunda, şehir ekonomisi güç kaybediyor. Bu nedenle semt pazarları sadece ticari değil, stratejik bir değerdir." dedi.
