Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sigortalının vefat etmesi durumunda geride kalan hak sahiplerine yalnızca ölüm aylığı değil, farklı başlıklarda da maddi destek sağlıyor.
Ölüm aylığı, ölüm toptan ödemesi, evlenme ödeneği (çeyiz yardımı) ve cenaze ödeneği olmak üzere dört ayrı kalemde yapılan bu yardımlardan yararlanabilmek için kanunda belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki değerlendirmesinde ölüm sigortası kapsamında sağlanan hakları ve bu haklardan kimlerin yararlanabileceğini ayrıntılarıyla anlattı.
SGK HANGİ ÖDEMELERİ YAPIYOR?
SGK'nın ölüm sigortası kapsamında hak sahiplerine sağladığı dört temel destek şu şekilde sıralanıyor:
Ölüm aylığı: Şartları taşıyan dul eş, çocuklar ile anne ve babaya bağlanan sürekli maaştır.
Ölüm toptan ödemesi: Ölüm aylığı bağlanmasına yetecek primi bulunmayan sigortalının ödenmiş primlerinin hak sahiplerine toplu olarak iade edilmesidir.
Evlenme ödeneği (Çeyiz yardımı): Yetim aylığı alan kız çocuklarına evlenmeleri halinde toplu olarak ödenen destektir.
Cenaze ödeneği: Vefat eden sigortalının defin masraflarına katkı sağlamak amacıyla yapılan tek seferlik nakdi yardımdır.
ÖLÜM AYLIĞI İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?
Ölüm aylığının bağlanabilmesi için vefat eden sigortalının belirli prim şartlarını yerine getirmiş olması gerekiyor.
Genel uygulamaya göre, sigortalının 4/a, 4/b veya 4/c statüsünde olması fark etmeksizin en az 1.800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması gerekiyor.
Bu süreye sigortalının sağlığında yaptığı veya vefatından sonra hak sahiplerinin gerçekleştireceği askerlik, doğum gibi borçlanmalar da dahil edilebiliyor.
SSK'LILARA 900 GÜN KOLAYLIĞI
Eski adıyla SSK'lı (4/a) çalışanlar için daha esnek bir uygulama bulunuyor.
Buna göre;
En az 5 yıldır sigortalı olmak,
900 gün prim ödemiş olmak
ölüm aylığı bağlanması için yeterli sayılıyor.
Ancak bu hesaplamada askerlik veya doğum borçlanmaları dikkate alınmıyor. Prim günlerinin borçlanmasız hizmetlerden oluşması gerekiyor.
Birden fazla sigortalılık statüsünde çalışan kişilerde ise son tabi olunan sigortalılık statüsü esas alınıyor.
KİMLER ÖLÜM AYLIĞI ALAMAZ?
Kanun, bazı durumlarda hak sahiplerinin ölüm aylığı almasını engelliyor.
Kesinleşmiş yargı kararı bulunması halinde;
Müteveffayı kasten öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler,
Ağır suç işleyenler,
Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmediği için mirasçılıktan çıkarılan kişiler,
ölüm sigortası kapsamında maaş veya diğer haklardan yararlanamıyor.
"ADALET, MERHAMETSİZLİĞE GEÇİT VERMEZ"
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:
"Hak sahibi kavramı kanunda net tanımlanmıştır: Sigortalının ölümü hâlinde gelir veya aylık bağlanmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasıdır. Ancak her kapı herkese açık değildir.
SGK (5510 s.) Kanunu kırmızı çizgiler çizer: Müteveffayı kasten öldüren veya öldürmeye teşebbüs eden, ağır suç işleyen, aile hukukundan doğan vecibelerini önemli ölçüde yerine getirmeyen ve bu yüzden mirasçılıktan ıskat edilen kişiler, aylık alamaz. Kesinleşmiş yargı kararı yeterlidir. Mahkûmiyet şartı aranmaz. Adalet, merhametsizliğe geçit vermez."
Karakaş ayrıca, kendisine ölüm aylığı bağlanacak kişiyi kasten öldürdüğü kesinleşen kişilerin, ceza davasındaki teknik ayrıntılardan bağımsız olarak bu haktan tamamen mahrum bırakılacağını vurguladı.
