Mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, doğadaki kene popülasyonunu beklenenden erken harekete geçirdi. Uzmanlar, özellikle piknik alanları, tarım arazileri ve hayvancılıkla uğraşanları artan risklere karşı uyararak, kene tehlikesine karşı alınması gereken önlemleri bir bir sıraladı.
KENE TEHLİKESİ ERKEN UYANDI
İstanbul Arel Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, artan sıcaklıkların kenelerin erken uyanmasına yol açtığını ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) riskinin bu nedenle yükseldiğini belirtti. Mevsim geçişleriyle birlikte kene vakalarında görülen artışın, özellikle İç Anadolu'nun kuzeyi, Orta ve Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu bölgelerinde "hiperendemik" seviyelere ulaştığı kaydedildi. Uzmanlar, doğa aktivitelerinde hem fiziksel korunmanın hem de kene tutunması durumunda doğru müdahalenin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
TÜRKİYE'NİN BAŞ DÜŞMANI: HYALOMMA
Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, Türkiye'de kene kaynaklı hastalıkların ana taşıyıcısının Hyalomma cinsi keneler olduğunu vurguladı. Özellikle Hyalomma marginatum türünün, ülkemizde ölümcül olabilen KKKA virüsünün en yaygın ve etkili vektörü olarak bilindiğini söyledi. Bunun yanı sıra Dermacentor ve Rhipicephalus gibi diğer türlerin de bölgesel olarak farklı patojenleri taşıma riski barındırdığını ekledi. KKKA'nın Türkiye'de ilk kez 2002 yılında Tokat, Sivas ve Çorum çevresinde görüldüğünü, günümüzde ise İç Anadolu ve Karadeniz'in kesiştiği yaklaşık 30 ili kapsayan geniş bir coğrafyada yoğunlaştığını belirtti. Hastalığın, virüsü taşıyan kenelerin yaşam alanlarıyla doğrudan bağlantılı olduğu ifade edildi.
BELİRTİLER VE DOĞRU MÜDAHALE HAYAT KURTARIR
Kene tutunmasını takip eden kuluçka süresinin genellikle 1 ila 3 gün arasında değiştiği, ancak bu sürenin 9 güne kadar uzayabildiği belirtildi. Virüsün enfekte kan veya doku temasıyla bulaşması durumunda ise bu sürenin 13 güne kadar çıkabileceği kaydedildi. Dr. Dağ, ani başlayan yüksek ateş (38 derece ve üzeri), şiddetli baş ağrısı, genel vücut, eklem ve kas ağrıları, bulantı, kusma ve ciltte beliren kırmızı döküntüler (peteşi) gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı. Keneleri çıkarmak için üzerine alkol, kolonya dökmek veya sigara basmak gibi yöntemlerin hastalığın bulaşma riskini dramatik şekilde artırdığını belirten Dr. Dağ, bu tür müdahalelerin kenenin mide içeriğini doğrudan kana kusmasına neden olduğunu açıkladı. Doğru müdahale için ince uçlu bir cımbızla, keneyi baş kısmından tutarak, ezmeden, dik bir şekilde yukarı doğru çekerek çıkarmak gerektiğini, kendine güvenmeyen kişilerin ise hiç müdahale etmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini ifade etti. Eve dönüldüğünde vücudun, özellikle koltuk altları, kasıklar, diz arkaları, göbek deliği çevresi, kulak arkası ve saç dipleri gibi sıcak ve nemli bölgelerin taranması gerektiği de hatırlatıldı. Dr. Dağ, kene ısırığının belirti beklemeden anında müdahale gerektiren bir durum olduğunu, belirtilerin ortaya çıkmasını beklemenin geri dönülemez sonuçlara yol açabileceği konusunda vatandaşları uyardı. Kenelerin kendiliğinden düşmesini beklemenin veya durumu basit bir böcek ısırığı olarak değerlendirmenin ölümcül sonuçlara neden olabileceği uyarısında bulunan Dr. Dağ, KKKA ile mücadelede en etkili yöntemin bireysel korunma önlemlerini tavizsiz uygulamak ve herhangi bir belirti fark edildiğinde vakit kaybetmeden tıbbi yardım almak olduğunu sözlerine ekledi.
