Yüzyıllardır mutfakların ve bitkisel tıbbın vazgeçilmezlerinden biri olan zencefil, günümüzde de “doğal şifa” olarak sıkça tüketiliyor. Ancak uzmanlar, zencefilin faydaları kadar dikkat edilmesi gereken yönleri olduğuna dikkat çekiyor.
Daily Mail, zencefil hakkında merak edilenleri iki uzmana sordu.
ZENCEFİL NEDİR?
Zencefil, Güneydoğu Asya’ya özgü çiçekli bir bitki olan zingiber officinale’in köküdür. Taze, kurutulmuş, toz, turşu ya da çay şeklinde tüketilebiliyor.
Zencefil; nikotinik asit (B vitamini), A ve C vitaminleri ile potasyum, magnezyum ve bakır gibi mineraller içeriyor. Ancak onu asıl değerli kılan, gingerol başta olmak üzere yaklaşık 400 biyoaktif bileşik barındırması.
Sağlık ve beslenme koçu Grace Williams, zencefilin gücünü şu sözlerle anlattı:
“Zencefil teknik olarak potasyum, magnezyum, kalsiyum, demir gibi minerallerin yanı sıra C vitamini ve B vitaminlerini de az miktarda içerir, ancak bu miktarlar günlük ihtiyacı anlamlı bir şekilde karşılamaya yetmez. Zencefilin asıl gücü, özellikle gingeroller ve shogaollerden gelir.”
ZENCEFİL MİDE BULANTISINA NASIL İYİ GELİYOR?
Zencefilde bulunan gingeroller ve shogaoller, mide bulantısı ve kasılmaları tetikleyen prostaglandinlerin üretimini baskılayabiliyor.
IBS Clinics’ten Tracey Randell, bu etkiyi şöyle açıkladı:
“Prostaglandinler, hücre zarlarımızdaki omega-3 yağlarından üretilir ve üç ana şeyi kontrol ederler: Bağırsaklardaki iltihabın düzenlenmesi, koruyucu mukus üretimi ve kas kasılmaları.”
Randell, prostaglandin dengesinin bozulmasının kramp, ağrı ve irritabl bağırsak sendromu (İBS) semptomlarına yol açtığını belirterek, zencefilin bu kimyasal habercilerin dengesini yeniden sağlayabildiğini söyledi.
ADET AĞRILARINDA DA ETKİLİ
Prostaglandinlerin adet kramplarına da neden olabileceğini belirten Randell, sıcak bir fincan zencefil çayının adet döneminde rahatlatıcı bir etki sağlayabileceğini ifade etti.
Ayrıca gingeroller mide boşalmasını hızlandırıyor, sindirimi destekliyor ve kusmayı tetikleyen reseptörleri bloke edebiliyor.
ZENCEFİL EN İYİ NASIL TÜKETİLİR?
Zencefil taze ya da kuru, bütün ya da öğütülmüş olarak tüketilebiliyor. Ancak uzmanlara göre en etkili form taze zencefil.
Randell bu konuda şöyle konuştu:
“Taze zencefilin uçucu yağ içeriği daha yüksektir. Bu nedenle mide bulantısı ve sindirim bozukluklarında daha hızlı ve güçlü etki gösterir. Akut semptomlar için daha uygundur.”
GRİP VE SOĞUK ALGINLIĞINDAN KORUR MU?
Zencefil, grip ve soğuk algınlığı semptomlarını hafifletebilir; boğazı rahatlatabilir, mide bulantısını azaltabilir ve sıvı alımını artırabilir.
Ancak uzmanlar, zencefilin enfeksiyonları önlediğini veya tedavi ettiğini gösteren bilimsel bir kanıt olmadığını vurguluyor.
KİMLER ZENCEFİL TÜKETMEMELİ?
Zencefil genellikle güvenli kabul ediliyor. Ancak yüksek dozda takviye şeklinde alındığında:
-
Kan sulandırıcılarla etkileşime girebilir
-
Kan şekeri seviyelerini etkileyebilir
Bu nedenle düzenli ilaç kullananların doktora danışması öneriliyor.
Grace Williams ayrıca şunları söyledi:
“Günlük çiğ zencefil shot’ları veya konsantre zencefil suları, özellikle yüksek stres altında olan kişiler için fazla uyarıcı olabilir. Bu durum reflü, anksiyete veya sindirim tahrişini artırabilir.”
