Vergi Denetim Kurulu Risk Analiz Merkezi’nin yürüttüğü analiz çalışmaları, 2024 yılına ait hesap döneminde denetim süreçlerine yeni bir yaklaşım kazandırıyor. Yapılan çalışmalar, yalnızca sahadaki denetim faaliyetlerini değil, aynı zamanda vergiye gönüllü uyumu da hedefleyen stratejik adımları içeriyor.
Yapılan taramalarda, 500 bin mükellef üzerinde çeşitli vergisel risk faktörleri değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre, yaklaşık 40 bin mükellef yüksek risk grubuna alındı. Bu mükelleflerin yıllık ticaret hacminin yaklaşık 2,9 trilyon lira olduğu belirlendi. Söz konusu rakam, ülke ekonomisi açısından oldukça büyük bir ekonomik büyüklüğe işaret ediyor.
Vergi Denetim Kurulu’nun bu yıl ilk kez devreye aldığı “Beyanname Gözetim Programı” ile riskli ancak gönüllü uyum sağlama potansiyeli taşıyan mükelleflerin sürece dahil edilmesi hedefleniyor. Program çerçevesinde mükellefler, beyanname verme sürecinden önce risk seviyeleri hakkında bilgilendirilecek. Bu sayede daha dikkatli ve doğru beyan verilmesi teşvik edilecek.
Riskli mükellefler için farklı denetim yöntemleri uygulanacak. Yüksek risk gruplarına "aramalı inceleme" gibi kapsamlı denetim prosedürleri uygulanırken, daha düşük risk gruplarında “izaha davet”, “sınırlı inceleme” ve “gönüllü uyum” gibi esnek yaklaşımlar devreye girecek. Denetim süreci kapsamında özel müfettiş atamaları yapılacak ve bu kişiler, sahada mükelleflerle birebir iletişim kurarak süreci yönetecek.
Mükelleflerin beyan sonrası değerlendirmeleri de sistemli bir biçimde takip edilecek. Riskli görülen gruplar, müfettişlerin geri bildirimleriyle yeniden analiz edilecek. Vergi uyumunu sağlayan, başka bir riski bulunmayan mükellefler denetim dışı bırakılarak, denetim kaynaklarının verimli kullanılması sağlanacak.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin kararlılıkla sürdüğünü vurguladı. Şimşek açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Amacımız, ileri analiz teknikleri, saha denetimleri ve izaha davet mekanizmasıyla vergiye gönüllü uyumu artırmak. Tüm mükelleflerimizi, Maliye kapılarını çalmadan bu vergide gönüllü uyum sürecine dahil olmaya davet ediyorum. Riskli görülen ve ileride yüksek cezai müeyyidelerle karşılaşmak istemeyen mükelleflerimizi, izaha bekliyoruz.”
Yeni sistemle birlikte, vergi denetim süreçlerinin etkinliğinin artırılması, kaynakların doğru hedeflere yönlendirilmesi ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelede sürdürülebilir sonuçlar alınması hedefleniyor.
