Türk mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden menemen üzerinden yürütülen ‘soğanlı mı soğansız mı?’ polemiği sona erdi. Türk Patent ve Marka Kurumu, coğrafi işaret tescili alan ünlü lezzete yönelik soğan tartışmasına da son noktayı koydu.
Gastronomi yazarı Vedat Milor'un 2018 yılında X hesabından başlattığı anket ile fitilini ateşlediği 'Menemen soğanlı mı, soğansız mı olur?' tartışması yıllardır sürüp gidiyor. Kimi bu ünlü lezzeti soğanlı tercih ederken kimisi de soğansız seviyor.
Milor, "Belki Twitter’da dünyayı kurtarmak mümkün değil ama en büyük gastronomik problemimize (!) hemen burada noktayı koyabiliriz. Menemen soğanlı mı olur soğansız mı?" sorusunu sorarak 437 bin 657 kişinin oy kullandığı bir anket düzenledi.
ÇOĞUNLUK SOĞANDAN YANA
Sonuçlar, yüzde 51 soğanlı, yüzde 49 soğansız menemen tercihiyle neredeyse eşit çıktı. Anket, 15 bin beğeni ve 6 bin retweet alarak sosyal medyayı salladı, yorumlarda taraflar birbirine esprili şekilde meydan okudu.
Milor, daha sonra YouTube videosunda kendi tercihinin soğanlı menemen olduğunu açıkladı, ancak “Bu bir zevk meselesi, kimse ikinci sınıf yurttaş değil” diyerek tartışmayı yumuşattı.
TÜRK HALKI MENEMENİ SOĞANLI TERCİH EDİYOR
Tartışma sadece sosyal medyayla sınırlı kalmadı. 2019’da KONDA’nın araştırmasında, katılımcıların yüzde 62’si soğanlı, yüzde 38’i soğansız menemen tercih ettiğini belirtti. 2023’te Areda Survey’in kahvaltı araştırması da benzer sonuçlar verdi: Yüzde 59,8 soğanlı, yüzde 40,2 soğansız menemen seviliyor. Türk halkının yüzde 92,2’sinin kahvaltıyı evde yaptığı ve sahanda yumurtadan sonra menemeni tercih ettiği de ortaya çıktı.
Menemen tartışması uluslararası alana da taşındı. 2019’da ABD’nin The Boston Globe gazetesi, menemen tarifini “Çırpılmış yumurta, domates ve biberli Türk yemeği” başlığıyla yayımladı ancak soğan konusuna değinmedi.
Türkiye’de ise tartışma, ünlü isimlerin katılımıyla renklendi. Oyuncu Kıvanç Tatlıtuğ, 2022’de karavanda soğanlı menemen yaparak tarafını belli etti.
Habertürk yazarı Fatih Altaylı, anneannesinin soğansız “melemen” yaptığını söylerken, Oray Eğin “Menemen yoruma açık” dedi.
SOĞANLI MENEMEN SİYASETİN GÜNDEMİNE DE OTURDU
Ekonomik boyut da tartışmaya eklendi. 2019’da dönemin İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, soğan fiyatlarının 6 TL’ye çıkmasıyla “Menemen soğansız olur” esprisi yaptı. 2024’te ise 5 kişilik bir menemenin maliyetinin 76 TL’ye yükseldiği, 2 yılda yüzde 158,5 zamlandığı verilere yansıdı.
MENEMEN SOĞANLA TESCİL ALDI
2025’te tartışmaya son nokta konuldu. İzmir Menemen Belediyesi’nin başvurusuyla menemen, Türk Patent ve Marka Kurumu’ndan soğanlı tarif ile coğrafi işaret tescili aldı. Belediye Başkanı Aydın Pehlivan, "Menemen yemeğimiz, artık resmiyette de Menemen'in ve Menemenlilerindir" dedi.
Tescillenen menemenin tarifi ise şöyle verildi: Zeytinyağı, domates, soğan, biber, yumurta, tuz ve karabiber...
Menemen tescillendi, ancak sosyal medyada tartışma bitmedi.
