Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt, sigortalıların eksik günlerini tamamlayarak emekli olabilmeleri ve sigorta başlangıçlarını öne çekebilmeleri açısından hizmet borçlanmalarının kritik önem taşıdığını vurguladı. Ancak uzman, yıl başıyla birlikte hem asgari ücret artışı hem de yeni yasal düzenlemeler nedeniyle borçlanma maliyetlerinin önemli ölçüde yükseleceği konusunda uyarıda bulundu.
HİZMET BORÇLANMASI NEDİR?
Sigortalıların askerlik, doğum, memurların ücretsiz izinleri, avukatlık stajı, tutukluluk, gözaltı, grev veya lokavt gibi nedenlerle çalışamadıkları ve sigortalı bildirimlerinin yapılamadığı süreleri, daha sonra başvuru yaparak SGK tarafından hesaplanan tutarı ödemek suretiyle prim günü olarak kazanabildikleri bir sistemdir. Bu sistem, emeklilik için gerekli gün sayısını tamamlamak isteyenler için hayati önem taşımaktadır.
KİMLER BORÇLANMA YAPABİLİR?
Hizmet borçlanması yapabilmek için kişinin daha önce memur, işçi veya esnaf statülerinden en az bir gün sigortalı bildiriminin yapılmış olması gerekmektedir. Bu kişiler, askerlik ve yedek subay okulunda geçen süreleri, üç çocuğa kadar her bir çocuk için doğum sonrası iki yıla kadar olan süreleri, memurların ücretsiz izin sürelerini, avukatların staj, doktorların ise fahri asistanlık sürelerini, grev, lokavt, tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreler ile 13 Şubat 2011 tarihinden sonra geçen kısmi süreli çalışma sürelerini borçlanabilmektedirler.
BORÇLANMA MALİYETLERİNDE DRAMATİK ARTIŞ BEKLENİYOR
Sigortalılar, günlük asgari ücret ile bu ücretin 7,5 katı arasında belirlenen prime esas kazancın günlük yüzde 32'sini ödeyerek borçlanma yapabiliyor. Örneğin bugün için bir günlük borçlanma bedeli 4/a (SSK) sigortalıları için 277,40 TL, aylık 8.322 TL, yıllık ise 99.864 TL'dir. Ancak yıl başından itibaren asgari ücretteki artışla birlikte bu tutarlar yükselecek. Meclis'te bulunan ve Aralık ayı içinde yasalaşması beklenen torba kanunla günlük borçlanma oranının yüzde 45'e çıkarılması planlanıyor, bu da maliyetleri daha da artıracak. Başvurular SGK müdürlüklerinde hazır olan hizmet borçlanması başvuru belgesi veya kişinin kendisinin hazırlayabileceği borçlanma isteğini belirten bir dilekçe ile SGK il ve merkez müdürlüklerine bizzat yapılabileceği gibi e-Devlet üzerinden de kolaylıkla gerçekleştirilebiliyor. Sigortalılar borçlanabilecekleri sürelerin tamamını ödemek zorunda değiller, sadece ihtiyaç duydukları kadar günü borçlanabiliyorlar. Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanmadan vazgeçilmesi mümkün ve bu durumda ödenen tutarın tamamı faizsiz iade ediliyor. Borçlanma bedelleri, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde bankaya ödenmeli, aksi takdirde yeni başvuru gerekiyor. Borçlanılan süreler, borçlanma talebi yapılan tarihte tabi olunan son sigortalılık statüsüne göre değerlendiriliyor. İlk defa sigortalı olunan tarihten önceki süreler için borçlanma yapılması durumunda sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülebiliyor, ancak bu her borçlanma için geçerli değil.
