Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından halk oylamasıyla belirlenen '2025 yılının kelimesi/kavramı'nın 'dijital vicdan' olduğunu açıkladı. Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, yaklaşık 300 bin oyun kullanıldığı bu süreçte seçilen kavramın, dijital çağda vicdanın nasıl bir 'tıklama'ya indirgendiğini düşündürücü bir şekilde tartışmaya açtığını ifade etti.
BEŞ ADAY ARASINDAN SEÇİLDİ
TDK'nın Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) işbirliği ve 23 kişilik uzman değerlendirme kurulu ile belirlediği beş kelime/kavram, halk oylamasına sunulmuştu. Oylamaya değer bulunan diğer adaylar 'vicdani körlük', 'çorak', 'eylemsiz merhamet' ve 'tek tipleşme' idi. 'Dijital vicdan', bu adaylar arasından halkın oyuyla seçilerek 2025 yılının kelimesi/kavramı oldu.
VİCDANIN DİJİTALLEŞEN YÜZÜ
TDK tarafından yapılan açıklamada, vicdanın geleneksel tanımı hatırlatılarak dijital çağdaki dönüşümüne dikkat çekildi. Açıklamada, insanların gerçek hayatta sorumluluk almadıkları konularda, sosyal medyada bir paylaşım veya beğeniyle 'vicdanlarını rahatlatma' eğilimine girdiği belirtildi. Bu durumun, bireysel duyarlılığı pasifize ederek vicdanı 'tıklanabilir bir işlem'e indirgediği vurgulandı.
SOMUT SORUMLULUKTAN UZAKLAŞTIRIYOR
Açıklamada, 'dijital vicdan' kavramının, Gazze ve Doğu Türkistan gibi insanlık dramları örneğinde olduğu gibi, bireyleri somut çözümler üretmekten alıkoyduğu ifade edildi. Sosyal medyada içerik beğenmenin veya üretmenin, sanal bir vicdani rahatlama yaratarak bireyleri sosyal ve bireysel sorumluluktan uzak tuttuğu, bu durumun da sorun alanının genişlemesine ve derinleşmesine neden olduğu kaydedildi. 'Dijital vicdan', bu yanıltıcı işlevi anlatan gerekli bir kavram olarak Türkçede yerini aldı.
