Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü öğrencisi Seyyid Ahmed Topbaş ve ortağı, bitkilerdeki hastalıkları tek bir fotoğrafla teşhis edebilen çığır açıcı bir yapay zeka modeli geliştirdi. Patent süreçleri tamamlanan bu yenilikçi sistem, çiftçilere akıllı öneriler sunarak büyük zararların önüne geçmeyi hedefliyor.
Çiftçinin Sorununa Yapay Zeka Çözümü
Akşehir'de çiftçi bir ailenin çocuğu olarak büyüyen Topbaş, küçük yaşlardan itibaren yazılıma ve teknolojiye duyduğu ilgiyle yapay zeka alanında önemli bir adım attı. Hazır modeller yerine kendi özgün yapay zeka mimarilerini geliştiren genç girişimci, projenin ilham kaynağını kendi tarlalarında yaşadıkları bir deneyimle şöyle açıklıyor: "Geçen yıl buğday tarlamızdaki bir hastalık için beş farklı ziraat mühendisi çağırdık ve her biri farklı teşhis koydu. Bu durum, hem maliyetli hem de yanlış ilaç kullanımıyla ciddi ürün kayıplarına yol açıyordu. Dünyadaki teknolojik çözümleri araştırdığımda, doğruluk garantisi olmayan ve internet bağlantısı gerektiren sistemlerin kırsal bölgelerdeki dezavantajlarını fark ettim."
İnternetsiz Çalışan ve Yüksek Doğruluk Oranı Sunan Sistem
Bu zorlukların üstesinden gelmek amacıyla Topbaş ve ortağı, tamamen çevrimdışı (internetsiz) çalışabilen ve EDGE Computing tabanlı bir sistem geliştirdi. Geliştirdikleri bu "İnternetten Bağımsız Bitki Hastalık Teşhis ve Akıllı Reçeteleme Sistemi", iki yapay zeka ve bir fenoloji motorunu senkronize bir şekilde kullanarak çalışıyor. Sistem, çiftçinin yüklediği tek bir fotoğraftan katmanlı analizler çıkararak hastalığın erken teşhisini sağlıyor. Üstelik, endüstriyel tarım için kimyasal, organik tarım için ise biyolojik çözüm önerileri sunarken, ticari marka önerisi yerine doğrudan etken madde bilgisi veriyor. Bu sayede, çiftçiler 15-30 saniye gibi kısa bir sürede doğru teşhis ve tedavi yöntemine ulaşabiliyor. Ar-Ge aşamasında yapılan testlerde, kendi geliştirdikleri modelle buğday hastalıklarında yüzde 96,82 gibi dikkat çekici bir doğruluk oranına ulaşıldığı belirtildi. Hedef, bu oranı yüzde 100'e çıkarmak.
Uluslararası İlgi ve Gelecek Vizyonu
Bu yenilikçi teknoloji, uluslararası alanda da ilgi görmeye başladı. Özellikle Afrika'dan gelen heyetlerin zeytin bitkisiyle ilgili bilgi talepleri, sistemin potansiyelini gözler önüne seriyor. Topbaş ve ortağı, iş birlikleriyle zeytin gibi farklı ürünler için de modeller geliştirebileceklerini belirtiyor. En dikkat çekici gelişme ise Cezayir hükümetiyle yapılan resmi görüşmeler. Cezayir tarım sahalarına bu sistemi uyarlamak üzere bir çalışma takvimi planlanıyor. Geliştirilen yazılım altyapısının mobil uygulamaların yanı sıra traktör ve dronlara da entegre edilebilmesi, teknolojinin tarımsal üretimde ne kadar geniş bir alana yayılabileceğinin bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
