Isparta'nın Eğirdir ilçesinde bulunan Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü (SAREM), Türkiye'nin ilk kamuya ait tıbbi sülük üretim merkezinde sağlık sektörüne yönelik önemli çalışmalara imza atıyor. Enstitü, yılda yaklaşık 20 bin tıbbi sülüğü kontrollü ve steril ortamlarda üreterek hem bilimsel araştırmalara hem de tıbbi uygulamalara katkı sağlıyor.
Tıbbi Sülük Üretiminde Öncü Merkez
Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı olarak 1987 yılında kurulan SAREM, balık, kerevit ve tıbbi sülük alanlarında çalışmalarını sürdürüyor. Yaklaşık 15 yıldır Hirudo verbana türü tıbbi sülüklerin yetiştiriciliğini yapan enstitü, üniversitelerin veterinerlik, kimya, tıp ve eczacılık fakülteleri ile özel sektör iş birliğiyle yılda ortalama 20 bin steril tıbbi sülük üretiyor. Bu sülükler, bilimsel araştırmalarda ve çeşitli tıbbi tedavilerde kullanılıyor.
Steril Üretim ve Bilimsel Araştırmalar
SAREM bünyesindeki Tıbbi Sülük Araştırma ve Üretim Merkezi, 2000'li yılların başında başlayan popülasyon çalışmaları sonucunda 2021 yılında resmiyet kazandı ve Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan yetiştiricilik izni aldı. Merkezde sülüklerin biyolojisi, ekolojisi, genetiği, popülasyon dinamikleri ve hastalıkları üzerine araştırmalar yapılıyor. Su Ürünleri Yüksek Mühendisi Mehmet Pazar, yaptığı açıklamada, "Merkezimizde tıbbi sülük popülasyonlarına yönelik araştırmalar yürütülmekte, aynı zamanda sektörün ihtiyaç duyduğu steril sülüklerin üretimi gerçekleştirilmektedir. Üretilen sülüklerin bir kısmı perakende olarak satışa sunulmaktadır. Merkezimizin kuruluş amacı, tıbbi sülük popülasyonlarını izlemek, bu izlemeler sonucunda ortaya çıkan azalışları takip etmek ve nedenlerini araştırmaktır. Ayrıca yetiştiricilik sektörüne katkı sağlanarak tıbbi sülük popülasyonlarının korunması hedeflenmektedir." dedi.
Uluslararası Çalıştay ve Mevzuat
Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü, 15-16 Nisan 2025 tarihlerinde Isparta'da Uluslararası Katılımlı Tıbbi Sülük Çalıştayı'na ev sahipliği yaptı. Çalıştayda sülük biyolojisi, yetiştiricilik teknikleri, ticaret ve yasal düzenlemeler gibi konular ele alındı. Dünya genelinde 800'den fazla sülük türü bulunurken, bunlardan sadece 15'i tıbbi amaçlarla kullanılıyor. Türkiye sularında Hirudo verbana ve Hirudo suliki türleri yaygın. 2014 tarihli Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında sülük tedavisi yetkili merkezlerde belirli kurallar çerçevesinde yapılabiliyor. Türkiye'de tıbbi sülük avcılığına kota uygulanırken, yetiştiricilik faaliyetleri bakanlık onayıyla gerçekleştiriliyor.
