Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (SBTÜ), tarımda çevre dostu çözümler geliştirme amacıyla yürüttüğü bilimsel çalışmada, turşu fermantasyonunda doğal olarak oluşan laktik asit bakterilerinin, bitki hastalıklarıyla mücadelede biyolojik bir silah olabileceğini ortaya koydu.
Türk mutfağının vazgeçilmezi olan turşular, yalnızca sofraları süslemiyor; aynı zamanda içerdiği yararlı bakterilerle tarımda yeni bir çığır açma potansiyeli taşıyor. SBTÜ Tarım Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Akbaba, yürütülen çalışmayla ilgili detaylı açıklamalarda bulundu.
"Buradaki temel prensibimiz, turşuların hiç açılmadan 3 ila 6 ay arasında fermantasyona tabii tutulmuş olmalarıdır. Çünkü sadece fermente ürünlerde laktik asit bakterisi bulabiliyoruz. Sadece usulüne uygun olarak yapılmış ve dinlendirilmiş turşu örneklerinde aradığımız laktik asit bakterisi ile karşılaştık" dedi.
“Önemli bir görev üstlendiğini gördük”
Akbaba, tarımda kimyasal pestisitlerin yerini alabilecek yararlı bakterilerin kullanımını odak noktası haline getirdiklerini belirtti:
“Özellikle bitki hastalıklarının mücadelesinde kullanılan pestisitler bazen istenmeyen sonuçlara yol açıyor ve bazı ürünlerimizde pestisit kalıntısı sorunu bulunuyor. Bu pestisitlerin çevre, insan ve hayvan sağlığı açısından problemlere neden olması gibi sorunlara alternatif bir yol olarak, yararlı bakterilerin kullanımını çalışmalarımızın odağına koymuş bulunmaktayız.”
Çalışmada Sivas ili ve çevresindeki 10 ilden, yaklaşık 50 farklı ev yapımı turşu örneği topladıklarını belirten Akbaba, bu örneklerden laktik asit bakterilerinin izole edildiğini ve özellikle fungus türü hastalıklarla mücadelede başarılı sonuçlar elde edildiğini vurguladı.
“Başarılı projeler ortaya koymaya çalışacağız”
Dr. Akbaba, hedeflerinin domates gibi yoğun pestisit kullanılan ürünlerde doğal çözümler geliştirmek olduğunu söyledi:
“Turşularda zaten bu görevi yerine getiren bakteriler turşudaki küf, fungus gibi zararlı mikroorganizmaların gelişmesini engelleyen metobolikler salgılıyor. Aynı etki mekanizmaları, bitki patojeni olan bakteri ve funguslara karşı etkin bir şekilde kullanılabiliyorlar... Domateste patojen olan bakterilere karşı etkili olabilecek laktik asit bakteri izolatları elde edeceğiz. Elde ettiğimiz bu bakterileri hem laboratuvar hem de arazi şartlarında deneyeceğiz. Başarı olanlarla daha ileri projeler ortaya koymaya çalışacağız.”
“Birçok turşudan yararlandık”
Yalnızca fermente ve katkısız ev yapımı turşuların araştırmaya dahil edildiğini belirten Akbaba, çalışmanın saha aşamasını şöyle anlattı:
“Sivas ili ve çevresinde bulunan Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Kayseri, Yozgat ve Tokat gibi illerde vatandaşlarımızın kendi evinde kurdukları, herhangi bir katkı maddesi kullanılmayan biber, salatalık, domates, lahana, şeker pancarı, istiridye mantarı, kavun ve karpuz gibi bitkilerden yapılmış olan çok sayıda turşudan faydalandık. Bu laktik asitleri izole ederek laboratuvar stoklarımıza aldık.”
