Pandemi sonrası hızlanan dijitalleşme ile birlikte akıllı telefon, tablet ve yapay zeka gibi teknolojik araçların kullanımı artış gösterdi. Sivas Medicana Hastanesi Uzman Psikolog Kerime Begüm Özkaya, hayatı kolaylaştıran bu teknolojilerin bilinçsizce kullanıldığında tembelliğe, dikkat dağınıklığına ve eleştirel düşünce becerisinde zayıflamaya yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.
TEKNOLOJİ KULLANIMINDAKİ ARTIŞ VE BİLİNÇSİZ TÜKETİM
Özkaya, pandemiyle birlikte günlük yaşamda dijital teknolojilere olan bağımlılığın arttığını ve en basit ihtiyaçların bile internet üzerinden karşılandığını belirtti. Alışverişten bilgi edinmeye kadar birçok alanda hazır ve hızlı çözümlere yönelmenin, özellikle yapay zeka sayesinde bilgiye anında erişimin bireylerin düşünme ve sorgulama becerilerini olumsuz etkileyebileceğini vurguladı. Yapay zekanın doğrudan bir algı kaybına yol açmadığını ancak aşırı kullanımının bireyin muhakeme yeteneğini zayıflatabileceğini söyledi. Hazır cevaplara ulaşmanın, metinleri yapay zekaya yazdırmanın veya alışverişi internetten yapmanın hayatı kolaylaştırdığını ancak bu kolaylığın insanları zamanla daha pasif ve daha az sorgulayan bireylere dönüştürebileceğini ifade etti.
YAPAY ZEKA VE ALGI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Uzman Psikolog Kerime Begüm Özkaya, yapay zekanın doğru kullanıldığında bilgiye erişimi kolaylaştırdığını, ancak bilinçsiz ve aşırı kullanımın algı, dikkat ve gerçeklik değerlendirmesi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtti. Teknoloji kullanımındaki artışın bir miktar tembelliğe yol açtığını gözlemlediğini söyleyen Özkaya, yapay zekanın eleştirel düşünmeyi azaltabileceğini, hazır cevaplara sürekli ulaşmanın bilgileri sorgulama alışkanlığını zayıflatabileceğini dile getirdi. Gerçeklik algısını etkileyebileceğini, dikkat süresini kısaltabileceğini, sosyal algıyı değiştirebileceğini ve onaylanma beklentisini artırabileceğini ekledi. Kişinin sürekli kendi görüşlerini destekleyen içeriklerle karşılaşmasının, farklı bakış açılarını değerlendirmekte zorlanmasına neden olabileceğini belirtti.
BİLİŞSEL TEMBELLİK VE ÇOCUKLARDA ÖNEMİ
Özkaya, yapay zekanın doğrudan bir algı kaybına neden olmadığını ancak aşırı kullanımın, yanlış bilgiye maruz kalmanın ve gerçek ile yapay içerikleri ayırt etmekte zorlanmanın bireyin algısını ve muhakeme becerisini etkileyebileceğini yineledi. Yapay zekanın düşünmenin yerini aldığında, gerçeklik algısını ve eleştirel bakış açısını zayıflatma tehdidi taşıdığını söyledi. Teknolojinin kendisinden çok, onu nasıl kullandığımızın önemli olduğunu vurgulayan Özkaya, "sorun teknolojinin kendisinden çok, onu nasıl kullandığımızla ilgilidir. Burada önemli olan düşünmenin tamamen ortadan kalkması değil sorgulama, analiz etme ve eleştirel düşünme alışkanlığının zayıflamasıdır." dedi. Özellikle çocukların ve gençlerin yalnızca teknoloji tüketicisi değil, teknolojiyi anlayan, sorgulayan ve üreten bireyler olarak yetişmesinin büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
