Gelişen teknolojiyle birlikte hayatımıza giren yapay zekanın insan hayatı için olumsuz yönleri de ortaya çıkmaya başladı. Uzmanlar, yapay zeka uygulamalarıyla dertleşenleri ciddi sorunların beklediğine dikkat çekiyor.
Teknoloji çağında pek çok kişi, sorunlarını başka insanlara anlatmak yerine sohbet robotlarıyla dertleşmeyi tercih ediyor. Kimseye anlatamadıklarını yapay zekaya anlatan insanlar, hem yalnızlıklarını paylaşıyor, hem de sorunlarına ilişkin çözüm yolları için yapay zekadan akıl alıyorlar. Ancak uzmanlar, kişiyi insanlardan uzaklaştıran bu dijital dostluğun gizli tehlikeleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekiyor.
Uzman Psikolog Meysenaz Koser, yapay zeka ile dertleşenlerin sayısının hızla arttığını belirterek bu durumun bazı tehlikeler barındırdığını söyledi. Bu durumun ciddi sonuçlar doğurabileceğine işaret eden Koser, "Yapay empatiye alışmak, gerçek duygusal bağları zayıflatabilir” uyarısında bulundu.
“Bazı kullanıcılar yapay zeka ile kurdukları etkileşimi ‘dijital dostluk’ olarak tanımlıyor. Hatta yalnızlık hissini azalttığını düşünenler de var. Ancak bu, iki ucu keskin bir bıçak” diyen Koser, yapay zekaya ilişkin uyarılarını şöyle sıraladı:
1. GERÇEK TERAPİNİN YERİNİ TUTAMAZ
“Yapay zekanın verdiği yanıtlar ne kadar uzun ve ayrıntılı olursa olsun, bir psikologla yapılan seansın yerini tutmaz. Duyguların derinliği, algoritmalarla tam olarak kavranamaz. Tavsiyeler genelleyici ve yüzeysel kalabilir.”
2. EMPATİ DEĞİL YAZILIM
“‘Beni anlıyor” hissi yanıltıcı olabilir. Yapay zeka duyguları analiz edebilir ama hissedemez. Verdiği destekleyici yanıtlar, içtenlikten değil programlamadan kaynaklanır. Duygularınız veri değil, sizin yaşanmışlıklarınızdır.”
3. GERÇEK İLİŞKİLERİN YERİNİ TUTAMAZ
“İnsan ruhu, jestlerle, ses tonuyla, göz temasıyla kurulan bağlarla iyileşir. Dijital sohbetlerde bu unsurlar yoktur. Gerçek ilişkilerden uzaklaşmak, sosyal izolasyona yol açabilir.”
4. ALIŞKANLIK HALİNE GELMESİN
“Sürekli yapay zekaya dert anlatmak, sosyal ilişkileri ikinci plana itebilir. Ayrıca, yapay zekanın sürekli onaylayan yapısı, gerçek hayattaki reddedilmeleri daha sarsıcı hale getirebilir.”
5. GEÇİCİ RAHATLAMA ALDATICI OLABİLİR
“Yapay zeka ile yapılan sohbetler kısa süreli bir ferahlık sunsa da, kalıcı iyilik hali için karşılıklı bilinçli iletişim gerekir. İnsan olmak, hissetmek ve paylaşmakla anlam kazanır.”
6. KİŞİSEL VERİLERİNİZİ UNUTMAYIN
Dijital ortama aktardığınız duygularınız gelecekte veri olarak işlenebilir. Ayrıca, bu tür sohbetlere ayrılan uzun süreler kişisel gelişim ve üretkenlikten çalınan zamanlara dönüşebilir.
7. DUYGUSAL BAĞIMLILIĞA DİKKAT
“Uzun vadede yapay zekaya duygusal olarak bağlanmak, yalnız kaldığınızda artan stres ve bağımlılık hissine neden olabilir. "Beni anlayan tek şey bir makine" düşüncesi, depresyona giden yolu açabilir.”
