200 yıllık su değirmeni, Anamur'da geçmişi geleceğe taşıyor

Mersin’in Anamur ilçesinde yer alan yaklaşık 200 yıllık tarihi su değirmeni, Toros Dağları'ndan gelen kar sularıyla hala dönmeye devam ediyor.

Dededen toruna aktarılan bu değirmen, doğal yöntemlerle mısır unu üretirken, Anadolu’nun köklü üretim kültürünü de gelecek nesillere taşıyor. Güngören Mahallesi’nde yer alan tarihi değirmen, teknolojik gelişmelere rağmen geleneksel yöntemlerle faaliyetini sürdürüyor. Yağışların ardından su kaynaklarının yeniden güçlenmesiyle birlikte değirmenin çarkları tekrar dönmeye başladı. Mahallede 'Gezgin Onur' olarak tanınan Onur Çınar, çocukluk yıllarından bu yana içinde büyüdüğü bu tarihi değirmeni büyük bir özveriyle işletiyor. Ailesinden kalan bu mirası korumaya çalıştığını belirten Çınar, değirmenin yalnızca kendilerine ait olmadığını, bölgenin ortak kültürel hafızasının bir parçası olduğunu ifade etti.

Güngören Mahallesi Muhtarı Murat Tere, geçmişte mahallede üç tarihi su değirmeninin bulunduğunu, bunlardan birinin zamanla faaliyetini durdurduğunu ve bugün ise iki değirmenin ayakta kaldığını söyledi. Tere, eskiden köyde yoğun mısır üretimi yapıldığını ve değirmenlerin sosyal yaşamın merkezlerinden biri olduğunu ifade etti. Geçmişte burada insanlar uzun kuyruklar oluşturur, sohbet ederken çaylarını yudumlarlardı. Bugün ise genç nüfusun azalması ve tarımsal üretimdeki gerileme, tarihi değirmenlerin geleceğini tehdit ediyor. Yaklaşık 140 hanenin bulunduğu mahallede nüfusun 330 civarında olduğunu belirten Tere, su kaynaklarının yetersizliği ve tarımsal faaliyetlerin azalmasının gençlerin köylerden ayrılmasına neden olduğunu dile getirdi.

Tere, ilgisizlik ve göç nedeniyle zamanla yok olan birçok su değirmeninin ardından günümüzde ayakta kalan iki tarihi değirmenin korunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. "Bu değirmenler köyümüzün tarihidir, kültürüdür. Geçmişimizin, emeğimizin ve üretim kültürümüzün canlı tanıklarıdır. Bu mirasa sahip çıkmak hepimizin görevidir" dedi. Torosların eteklerinden gelen berrak suyla dönen değirmen taşı, yalnızca mısırı una dönüştürmekle kalmıyor; aynı zamanda Anadolu’nun köklü üretim kültürünü de geleceğe taşıyor. Onur Çınar’ın gayretiyle ayakta kalan bu tarihi su değirmeni, Güngören Mahallesi’nde kültürel mirasın yaşatılmasının simgesi olmayı sürdürüyor.