Eskişehir'in beyaz altını lületaşı, kadın ellerinde tarih ve ekonomiye can veriyor

Eskişehir Olgunlaşma Enstitüsü, kentin simgesi haline gelen lületaşını geleneksel motiflerle işleyerek hem kültürel mirası yaşatıyor hem de kadın istihdamına katkı sağlıyor. 'Lületaşı üstünde taşı' sloganıyla yürütülen projeler kapsamında, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait motifler takıdan pipoya, tespihten broşa kadar geniş bir yelpazede sanat eserine dönüşüyor.

Eskişehir Olgunlaşma Enstitüsü Lületaşı Usta Öğreticisi Şeyda Caran, enstitü bünyesinde gerçekleştirilen lületaşı çalışmaları ve üretim süreçleri hakkında bilgi verdi. Kentin 'beyaz altını' olarak bilinen lületaşının dikiş ve cam gibi farklı atölyelerle iş birliği içerisinde işlendiğini belirten Caran, üretimin her aşamasında kadın emeğinin ön planda olduğunu vurguladı. Caran, 'Lületaşından hemen hemen aklınıza gelebilecek her şeyi yapıyoruz. Kolye, tespih, pipo, broş gibi ürünlerin yanı sıra genelde proje ağırlıklı çalışıyoruz' dedi.

Üretilen eserlerin kullanım alanlarına değinen Caran, hazırlanan projelerin sergi amacıyla kullanıldığını, Milli Eğitim Bakanlığı ve Valilik bünyesindeki çalışmalarda yer aldığını ifade etti. Örneğin 'Bohça İstanbul' projesine ürünler gönderdiklerini söyleyen Caran, burada kadın ağırlıklı bir ekiple çalıştıklarını ve kadınların el emeğiyle işleme yaptıklarını aktardı.

Lületaşı üretiminin ekonomik boyutuna da dikkat çeken Caran, satışa yönelik üretimlerin aralıksız sürdüğünü belirtti. Lületaşı ile kadınların ev ekonomisine destek olduklarını kaydeden Caran, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı oldukları için maaş ve sigortalarının mevcut olduğunu, burada güvenle çalıştıklarını söyledi. Ürettikleri her bir üründen kazanç sağlayarak lületaşını ekonomik bir değere dönüştürdüklerini vurguladı.