Evliya Çelebi’nin izinde: Ayaş'ın meşhur dutu hasat ediliyor

Tarihi mirasın lezzet dolu bir parçası olan ve Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde dahi adı geçen Ayaş dutunda hasat dönemi başladı. Ankara'nın Ayaş ilçesinde, yüzyıllardır süregelen bu gelenek, üreticilerin sabahın ilk ışıklarıyla bahçelere inmesiyle hayat buluyor. İlçedeki köy ve bağ evlerinde özenle yetiştirilen dutlar, her yıl haziran ayında olgunlaşıyor ve bu bereketli meyve, sofralara ulaşmak için sabırsızlanıyor.

Doğal yöntemlerle, hiçbir kimyasal gübre veya ilaç kullanılmadan yetiştirilen Ayaş dutu, toplandığı gün tazeliğini koruyarak tüketicilere ulaşıyor. Sıcak havalarda hasadı zorlaşan bu değerli meyvenin, güneşin ilk ışıklarıyla birlikte toplanması büyük önem taşıyor. Bu sayede dutların kalitesi ve lezzeti en üst düzeyde korunuyor. Üreticilerden Ersin Kaya, bu işi 40 yıldır sürdürdüğünü ve yaklaşık 3 dönümlük bahçelerinde 25 dut ağacına sahip olduklarını belirtiyor. Kaya, geçen yıl yaşanan don olayından dolayı rekoltenin bu yıl düşük olacağını öngörüyor ve meyvelerin erken olgunlaşması nedeniyle hasat süresinin kısalacağını tahmin ediyor. Buna rağmen, rekoltenin 9-10 ton civarında olması bekleniyor.

Ersin Kaya, dut hasadına haziran ayının 15'inde başladıklarını, ancak bu yılki yağışlar nedeniyle bir haftalık bir gecikme yaşandığını aktarıyor. Normalde haziranın ilk haftasında olgunlaşan dutların bu yıl temmuz ortasına kadar devam edebileceği öngörülüyor. Hasat süreci, sabah erken saatlerde, güneş tam olarak doğmadan başlıyor ve saat 08:00'e kadar tamamlanıyor. Bu erken hasat, dutların tazeliğini ve lezzetini korumak için kritik öneme sahip. Dutun kilosunun geçen sene 40 lira iken bu sene 50 liradan satıldığı bilgisini veren Kaya, işin tek zorluğunun sabah erken kalkmak olduğunu, ancak ailesiyle birlikte çalıştığı için ek iş gücüne ihtiyaç duymadıklarını ekliyor. Ayaş dutunun, Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde yer almasıyla da bilindiğini vurgulayan Kaya, bu dutun organik yapısı gereği gübre veya ilaç istemediğini ve hiçbir zararlısının bulunmadığını belirtiyor. Üreticiler, dutları hem taze olarak sofralara ulaştırıyor hem de kurutarak pekmez yapıyorlar. Kaya, gençlere tarıma yönelmeleri ve dut yetiştiriciliğini ek gelir kaynağı olarak değerlendirmeleri konusunda tavsiyede bulunuyor.