Geçmişin izleri sanatla yeniden canlanıyor: Palimpsest sergisi İstanbul'da açıldı

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nin öncülüğünde düzenlenen Palimpsest Uluslararası Sanat ve Tasarım Sergisi, 12 Ocak 2026'da Fişekhane İstanbul'da kapılarını sanatseverlere açtı. Sergi, farklı üniversitelerden ulusal ve uluslararası sanatçıları bir araya getirerek, geçmişin izlerini çağdaş üretimlerle buluşturan disiplinlerarası bir yaklaşım sergiliyor. Açılışa Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu, çeşitli kurum temsilcileri, basın mensupları ve akademik camiadan isimler katıldı.

Proje yöneticilerinden Dr. Öğr. Üyesi Duygu Sezgin, serginin temelini oluşturan 'palimpsest' kavramını açıkladı. Sezgin, bu kavramın Yunanca kökenli olduğunu ve orijinal bir yapının özgünlüğünü bozmadan üzerine yeni bir anlam katmanı eklenmesini ifade ettiğini belirtti. Özellikle Orta Çağ'da, yazı malzemelerinin kısıtlı olduğu dönemlerde, Mısır papirüslerinde mevcut metinlerin tamamen silinmeden, üzerlerine yeni metinler yazıldığını ve bu sürecin kavramı somutlaştırdığını vurguladı.

Sezgin, palimpsest yaklaşımının yalnızca yazı alanında değil, edebiyat, mimarlık ve diğer disiplinlerde de görüldüğünü ifade etti. İstanbul ve Valencia'daki akademisyenler olarak bu kavramdan yola çıkarak bir kültürel miras yolculuğu tasarladıklarını ve çalışmalarını bu çatı altında planladıklarını açıkladı. Türkiye'de, özellikle İstanbul üzerinden palimpsestleşme sürecinden geçmiş mekânlar ve kavramlar ele alınırken, İspanya'daki akademisyenlerin de benzer çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Sergi mekânı olan Fişekhane İstanbul'un da başlı başına bir palimpsest mekânı olduğuna dikkat çeken Sezgin, bu yapının Osmanlı'nın son dönemlerinde savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla kurulmuş bir barut ve fişek fabrikası olarak işlev gördüğünü hatırlattı. Uzun yıllar atıl kalan yapının, yeniden işlevlendirilerek bugün sanat, kültür ve sosyal yaşamın önemli bir merkezi haline geldiğini vurguladı. Sezgin, kendi çalışmasında da Fişekhane'nin bu dönüşüm sürecini, yani palimpsestleşmesini ele aldığını ifade etti. Sergide, Türkiye ve İspanya'dan olmak üzere iki ülkeden akademisyenler ve sanatçılar yer alıyor. Toplam dokuz farklı üniversiteden katılımcılar, farklı disiplinlerdeki üretimleriyle sergiye katkı sunuyor. Proje yöneticilerinden Dr. Öğr. Üyesi Tetiana Müsevitoglu, serginin otuz iki sanatçıyı bir araya getirdiğini ve yağlı boya resimler, baskı çalışmaları, dijital üretimler ve video yapıtları gibi geniş bir yelpaze sunduğunu belirtti. Sergi, 12-18 Ocak 2026 tarihleri arasında Fişekhane İstanbul'da ziyaret edilebilecek.