Karaköy'ün 'biblo' camisi, 68 yıl sonra küllerinden doğuyor: Ramazan'da ibadete açılıyor

İstanbul'un tarihi dokusuna sahip Karaköy semtinde, tam 68 yıl önce yıkılan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, aslına uygun olarak yeniden inşa ediliyor ve önümüzdeki Ramazan ayında yeniden ibadete açılması planlanıyor. Uzun yıllar atıl kalan ve yeniden ihya edilmesi beklenen caminin mülkiyetinin Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne geçmesinin ardından hummalı bir inşaat süreci başladı.

1903 yılında Sultan II. Abdülhamid döneminde İtalyan mimar Romano Dranco tarafından Art Nouveau tarzında yeniden şekillendirilen Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, 1958 yılında yıkılmıştı. Dönemin en süslemeli yapılarından biri olarak bilinen bu eşsiz cami, uzun yıllar boyunca unutulmuşluğun ardından 2020 yılında alınan bir kararnameyle yeniden hayat bulma şansı yakaladı. Mülkiyetine ilişkin hukuki süreçlerin tamamlanmasının ardından Vakıflar'a devredilen alanda, caminin özgün mimarisine sadık kalınarak birebir yeniden inşa çalışmaları hız kazandı. Vakıflar İstanbul Bölge Müdürlüğü'nce yürütülen projede, caminin yıkıldığı yerde ve aynı proje esas alınarak çalışmalar tek elden yürütülüyor. Çelik konstrüksiyon iskeletinin hızla yükseldiği görülürken, sahada yoğun bir çalışma temposu hakim.

Araştırmacı yazar Tolga Saçıkara, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii'nin Osmanlı'nın son dönem mimarisinin en dikkat çekici örneklerinden biri olduğunu vurguluyor. Saçıkara, caminin 17. yüzyıldan kalma bir yapı olduğunu ancak 1903'te bugünkü halini aldığını belirtiyor. Art Nouveau tarzındaki bu 'biblo gibi' eserin, Şevket Eygi'nin 'Cami Kıyımı' kitabında da yer aldığını hatırlatıyor. Camiyi yeniden ihya etme planlarının aslında farklı bir noktaya taşınmasıyla başladığını ancak yaşanan talihsiz bir gemi kazası sonucu parçalarının bir kısmının denize gömüldüğünü ekliyor. Uzun yıllar beklenen ihyanın, 2020'deki Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden gündeme geldiğini ve yaklaşık 5 yıllık bir sürecin ardından inşaatın önünün açıldığını ifade ediyor. Bugün mülkiyetinin tamamen Vakıflar'a ait olmasıyla birlikte, bu tarihi miras yeniden gün yüzüne çıkıyor. Vakıflardan alınan bilgilere göre, caminin aslına uygun şekilde, özgün mimarisine sadık kalınarak inşa edildiği ve önümüzdeki Ramazan ayında ibadete açılmasının planlandığı öğrenildi.