Milli Mücadele'nin izleri Yunuslar köyünde can buldu: Şehitlik resmiyet kazandı!

Kütahya'nın Gediz ilçesine bağlı Yunuslar köyü, Milli Mücadele döneminin önemli çatışmalarına ev sahipliği yapmış bir bölge olarak vatan savunmasının simgelerinden biri haline geldi. Köy girişinde yer alan ve uzun yıllardır köylüler tarafından özenle korunan 61. Tümen 174. Alay Şehitliği, Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı'nın incelemeleri sonucunda 2023 yılında resmi şehitlik statüsüne alındı.

Araştırmacı-Tarihçi Yazar Hüseyin Göksal, uzun süren arşiv taramaları ve saha çalışmalarıyla bu kutsal mekanın hikayesini aydınlattı. Göksal, şehitlikte yatan 7 askerin doğrudan buraya defnedildiğini belirterek, "Gediz genelindeki birçok şehitlik temsili olsa da Yunuslar Köyü Şehitliği, doğrudan kabirlerin bulunduğu bir mezarlıktır. Çocukluğumuzda bunlar mezar yığınları şeklindeydi. 2020'de Gediz Kaymakamlığı desteğiyle bugünkü anıt görünümüne kavuştu. Burada yatan kahramanlar, 1920'lerde Yunan işgaline karşı direnen evlatlarımızdır," dedi.

Şehitlikte yatan isimsiz kahramanlardan birinin hikayesi, bölgedeki sözlü tarihte sıkça anlatılmaktadır. Rivayete göre, Gediz'in Kayaköy köyünden bir asker, hava değişimi izni alarak memleketine dönerken Yunuslar köyündeki bir köy odasında gecelemek üzere konaklar. Ancak durumu öğrenen işgalci Yunan askerleri köye baskın düzenler. Asker olduğu anlaşılan vatan evladı, köy içinde şehit edilir ve naaşı köylüler tarafından şimdiki şehitlik alanına defnedilir. Bu olay, Yunuslar ve Kayaköy halkı tarafından nesilden nesile aktarılmaktadır. İstiklal Harbi sırasında Gediz ve çevresi, stratejik önemi nedeniyle büyük çatışmalara sahne olmuştur. Özellikle 24 Ekim 1920'deki Gediz Taarruzu sırasında, Yunuslar Köyü ile Yaylaköy arasındaki Derbent Boğazı, savunma hattının en kritik noktalarından biriydi. Yunuslar köyünde, Hüseyin Göksal'ın Genelkurmay arşivlerinden tespitlerine göre, sadece Derbent Boğazı mevkiindeki savaşlarda 128 askerimiz şehit düşmüş, 61. Tümen 174. Alay birlikleri ise Yunan ilerleyişini durdurmak ve iç bölgelere sızmayı engellemek için bu darboğazda büyük bir mücadele vermiştir. Gediz Muharebeleri, düzenli ordunun kuruluş sürecinde ve Batı Cephesi stratejilerinin belirlenmesinde önemli bir ders niteliği taşımıştır. Yunuslar Köyü girişine dikilen "61. Tümen 174. Alay Şehitliği" tabelası, bölgenin tarihi önemini vurgularken, ziyaretçilere de bu kutsal toprakların hikayesini anlatmaktadır. Köylülerin 1940'lardan beri büyük bir duyarlılıkla koruduğu bu alan, artık devlet koruması altındaki resmi bir anıt mezar olarak gelecek nesillere aktarılacaktır.