Rize'de çayın tarihi yeniden yazılıyor: Rauf Başar'ın arşivi ortaya çıktı

Rize’de çayın tarihine dair yeni bilgiler, yıllar sonra ortaya çıkan bir arşiv sayesinde gün yüzüne çıktı. Rize’de çay üretiminin bilinen tarihi 1938 olsa da, 1934 yılında Ziraat Bahçesi'nde Fen Memuru olarak göreve başlayan Rauf Başar’ın arşivi, çayın geçmişine dair daha eski verilere ulaşmamızı sağladı.

Başar’ın arşivinde, çay ile birlikte birçok ürünün de üretildiği Fidanlık Merkezi’ne dair önemli bilgiler yer alıyor. Mandalina, portakal ve limon fidanlarının o dönemde halka ücretsiz dağıtıldığı da bu belgelerle ortaya kondu. Ayrıca, ilk yıl 35 kilogram yaş çay üretimi olduğu kaydedildi. Başar’ın tuttuğu belgeler, çayın o zamanki üretim miktarını da net bir şekilde gösteriyor.

Araştırmacı ve yazar Recep Koyuncu, Rauf Başar'ın çay tarımı için verdiği emeklerin çoğu zaman göz ardı edildiğini belirtti. 1934 yılında işe başlayan Başar, 1945 yılında hayatını kaybetmesine rağmen çay tarımına önemli katkılarda bulundu. Koyuncu, Başar’ın amonyum sülfat gübresi ile ilgili uyarılarının 2019’da dikkate alındığını ve bu gübrenin yasaklandığını vurguladı. Eğer Başar’ın tavsiyeleri zamanında uygulansaydı, Rize bugün bir sel bölgesi olarak anılmayabilirdi. Koyuncu, Rauf Başar’ın arşivinin korunmasının tarih açısından büyük bir öneme sahip olduğunu ifade ederek, belgelerin gün yüzüne çıkmasını sağlayan Tanıl Başar’a teşekkür etti. Bu arşiv sayesinde, Rize’nin tarımsal yapısına ve çay üretiminin geçmişine dair bilgiler gün ışığına çıkmış oldu.