Sürmene kamasının son ustalarından Cengizhan Alpaslan: Bu sanat 10 yıla kadar yok olabilir

Sürmene kaması yapımına 72 yıl önce başlayan 78 yaşındaki Cengizhan Alpaslan, bu geleneksel sanatın son temsilcilerinden biri olarak gençlere çağrıda bulundu. Babasından ve dedesinden öğrendiği bu mesleği hâlâ sürdüren Alpaslan, günümüzde kama yapan sadece 1-2 kişi kaldığını ve sanatın 10 yıl içinde tamamen kaybolabileceğini ifade ediyor. Trabzon'un Sürmene ilçesindeki atölyesinde çalışmalarını sürdüren usta, genç neslin bu zahmetli işi tercih etmediğini vurguluyor.

Cengizhan Alpaslan, Sürmene kamasının yapımının 1910-1912 yıllarında başladığını ve günümüzde daha çok tarihi ve turistik amaçlarla tercih edildiğini belirtiyor. Özellikle horon ekipleri tarafından görsel amaçlı kullanılan kamalar, bu sayede varlığını koruyor. Alpaslan, ilçede 100'ün üzerinde satış yeri olduğunu, ancak bazılarının işin kaynağını bulmak için kendisinden aldığını söylüyor. Kamanın sivri uçlu olduğunu, Sürmene bıçağının ise normal ekmek bıçağı şeklinde olduğunu açıklıyor.

Kama yapımının 72 ayrı işlemden geçtiğini vurgulayan Alpaslan, önceleri günde yaklaşık 8 kama yapabildiğini, şimdi ise ancak 3 tane yapabildiğini ifade ediyor. Günde üç kama yapması durumunda 5-6 bin TL kazanabileceğine dikkat çekerek, başka hiçbir yerde bir günde bu kadar para kazanamayacağını söylüyor. Ancak gençlerin kendini fazla zorlayacak iş aramadığını, masa başı işleri tercih ettiğini belirtiyor. Yetiştirdiği çırakların hiçbirinin kama yapmadığını ve çocuklarından da bu işi yapan olmadığını ekliyor.

Alpaslan, kamaların özellikle Yunanistan'dan gelenler tarafından alındığını ve buradan gidenlerin Yunanistan'da uzun süre bu mesleği sürdürdüğünü anlatıyor. 1955 yılında 7 yaşında olduğunu, dedesinin usta, babasının ise onun çırağı olduğu döneme yetiştiğini ve üçüncü kuşak olarak bu mesleği sürdürdüğünü ifade ediyor. Ancak, gençlerin atalarının mesleğini unutmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor ve sanatın yakın gelecekte tamamen yok olma riski taşıdığını tekrarlıyor.