Zerzevan Kalesi'nde Gizemli Yapılar Restore Ediliyor: Yer Altı Kilisesi ve Mithras Alanı Gün Yüzüne Çıkıyor

Diyarbakır'ın tarihi dokusunu barındıran Zerzevan Kalesi'nde yeni bir dönem başlıyor. Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırındaki son garnizonu olarak bilinen bu önemli merkezde, mevcut güney kule ve büyük kilisedeki restorasyon çalışmaları sürerken, gelecek yıl yer altı kilisesi, Mithras kutsal alanı, cephanelik (Arsenal) ve surlarda da kapsamlı restorasyon çalışmalarına start verilecek.

Çınar ilçesi yakınlarındaki stratejik bir noktada yer alan Zerzevan Kalesi, 12 ay boyunca devam eden bilimsel kazılarla adeta tarihe ışık tutuyor. 2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınan kale, askeri yerleşimde dünyada bulunan son Mithras tapınağına ev sahipliği yapmasıyla da dikkat çekiyor. Yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çeken bu eşsiz yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Valilik, Çınar Kaymakamlığı ve Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü'nün destekleriyle 2014'ten bu yana yürütülen kazılarla bin dönümlük alanda önemli keşiflere imza atıyor. Surlardan gözetleme kulelerine, kiliseden yönetim binalarına, depolardan kaya mezarlarına, su sarnıçlarından yer altı sığınaklarına ve gizli geçitlere kadar birçok tarihi unsur gün yüzüne çıkarıldı.

Asırlık kalenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla hem arkeolojik kazılar hem de restorasyon çalışmaları eş zamanlı olarak yürütülüyor. Tarihi büyük kilise ve güney kuleden başlayan restorasyon çalışmalarında, 35 kişilik uzman ekip, yapıların orijinal dokusunu koruyarak güçlendirme ve onarım teknikleri uyguluyor. Bu çalışmalar kapsamında, üst örtüsünü yitirmiş yapı duvarlarının korunması için 'capping' yöntemi, yapıların dayanıklılığını artırmak için güçlendirme ve enjeksiyon teknikleri kullanılıyor. Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında en ileri teknolojik yöntemlerin kullanıldığını belirtti. Coşkun, "Bu başlangıç restorasyonu. Buradaki çalışmalar devam ederken, önümüzdeki yıldan itibaren yer altı kilisesi, Mithras kutsal alanı, Arsenal ve surlarda da restorasyon çalışmaları başlayacak. Projelerimizi tamamladık. Bu restorasyon çalışmaları hem alanı korumaya yönelik hem de ziyaretçilere görsel bir alan oluşturmaya odaklıdır." şeklinde konuştu.