Eskişehir'de gerçekleştirilen arkeolojik kazıda 5 bin yıllık bir lezzet bulundu. Başka bir örneği daha olmayan ekmek, içeriğindeki ürünlerin benzerleri ile laboratuvarda ortamında yeniden üretildi.
Eskişehir'in Seyitgazi ilçesinde 1996'da başlayan ve halen devam eden Küllüoba Höyüğü kazısında gün yüzüne çıkarılan 5 bin yıllık "Küllüoba ekmeği" ETİ Arkeoloji Müzesi'nde düzenlenen "Uluslararası Müzeler Günü" açılışında tanıtıldı. Küllüoba Kazı Başkanı Prof. Dr. Murat Türkteki, ekmeği çalışmalar sırasında höyükte gömülü bir evin arka odasını kazarken bulduklarını söyledi.
"BAŞKA BİR ÖRNEĞİ DAHA YOK"
Küllüoba Kazı Başkanı ve Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkteki çalışmalar sırasında, höyükte gömülü bir evin arka odasını kazdıklarını, evin eşik kısmındaki kazılarda nadiren bulunmuş bir ekmekle karşılaştıklarını söyledi.
Türkteki, "Bu ekmek üzerinde çalışmalarımıza devam ettik. Gömülü haldeki evin eşik kısmına çok yakın bir yere konulmuş. 2,5 santimetre kalınlığında, 12,5 santimetre genişliği mevcut. Tüp halde bulunmuş. Formunu bildiğimiz, mayalanmış, pişirilmiş bu ilk örnek. Bunun başka bir örneği yok. Bu ekmek fırınlandıktan, pişirildikten sonra buraya özellikle konulmuş.
Ekmeğin özellikle arka kısmındaki beyaz kalıntılara biz 'fitolit' diyoruz. Fitolitler, bitki kalıntıları. Aslında yaprak kalıntıları. Ekmek mayalanırken mayalanma sürecinde zaman zaman yaprak üzerine bırakılıyor. Bunlara ait izler yer alıyor. Bunu da çalışacağız. Ekmeğin diğer analizlerini de yaptık" dedi.
Prof. Dr. Türkteki, ekmekte çok iri taneli buğday kalıntıları gördüklerini belirterek Küllüoba ekmeğinih hızlı piştiğini, yandığını, bir taraftan da mayalandığını gösteren mikroskop incelemelerinin olduğunu kaydetti.
GÜNÜMÜZDE DE BULUNAN GERNİK BUĞDAYINDAN ÜRETİLMİŞ
Türkteki, "Buradan buğdayın türünü saptadık. 'Gernik buğdayı' dediğimiz, hala var olan ancak üretimi oldukça az bir tür buğdayla karşılaştık. Gernik buğdayı, ekmeğin neredeyse yüzde 90'ını içeriyor. Ancak iri parçalar halinde. Tabii ki öğütme işlemi zor bir işlem bu dönem için. Bir bazalt taş üzerinde öğütülüyor. Bu nedenle oldukça iri parçalar halinde karşımıza çıkıyor" diye konuştu.
Prof. Dr. Türkteki, ekmekte "gernik buğdayı" dışında mercimeğin de bulunduğunu ve ekmeğin 150 derece ve üzerinde piştiğini belirlediklerini aktaran Türkteki, "Ekmeğin yandığını da söylememiz gerekiyor. Ekmek yakılmasaydı, belki bize ulaşmayacaktı. Önce pişirilmiş, daha sonra oradan bir parça kopartılmış ki biz ekmeği olduğu yerinde bulduk. Bir parça kopartıldıktan sonra da yakılmış. Evin eşik kısmına gömülmüş gibi görünüyor" ifadelerini kullandı.
"AMACIMIZ KÜLTÜREL DEĞERLERİ TOPLUMLA PAYLAŞMAK"
Programda konuşan Vali Hüseyin Aksoy, Eskişehir'in geçmişte birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını ve bu uygarlıkların bugüne kadar taşınan izlerini toplumla paylaşmak üzere kazı çalışmalarının devam ettiğini söyledi.
Kentteki 5 arkeolojik alanda kazı çalışmalarının sürdüğünü anlatan Vali Aksoy, şöyle devam etti:
"Kazı başkanlarımızla fırsat buldukça bir araya gelip, onların çalışmaları hakkında bilgi almak ve yapılacak çalışmalara sunabileceğimiz katkılar varsa onları değerlendirmek üzere toplantılar gerçekleştiriyoruz.
İki kazı başkanımızın ihtiyacı olan kazı evi sorununda, eski okullarımızı onarmak suretiyle kazı başkanlıklarımıza tahsis ederek, onların daha rahat bir çalışma imkanına kavuşması konusunda önemli mesafeler aldık. Amacımız, kültürel değerlerin toplumda paylaşılması ve kültür turizminden ekonomik anlamda kazanç sağlayacak bir noktaya taşınmamız."
PİŞİRİLMİŞ VE FORMUNU KORUYAN İLK EKMEK
Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce ise Küllüoba kazısında pişirilmiş ve işlenmiş şekilde formunu koruyan ilk ekmek örneğinin bulunması nedeniyle heyecanlandıklarını kaydetti.
Kazı çalışmasında bulunan 5 bin yıllık ekmeği, laboratuvar sonuçlarında belirlenen ürünlerin benzerini kullanarak ürettiklerini dile getiren Ünlüce, bunu yarından itibaren kentteki üretici marketlerde satışa sunacaklarını belirtti.
