Amasya'da, Osmanlı döneminden kalma 540 yıllık Sultan II. Bayezid Camii'nin görkemli giriş kapısı, üzerindeki ilginç bir figürle ziyaretçilerin dikkatini çekiyor. Kapının süslemeleri arasında yer alan ve adeta davetkar bir duruş sergileyen gizemli baykuş başlığı figürünün, geçmişte bereketin sembolü olarak görüldüğü ve koruyucu bir işleve sahip olduğu düşünülüyor.
TARİHİ BİR SEMBOLÜN İZİ
1481 ile 1486 yılları arasında Amasya Valisi Şehzade Ahmet tarafından, babası Sultan II. Bayezid adına inşa ettirilen ve şehrin en büyük ibadethanesi unvanını taşıyan bu tarihi yapının devasa giriş kapısının tavan süslemeleri arasında rastlanan baykuş figürü, görenleri adeta büyülüyor. Bu figür, camiye girerken ziyaretçilerin başını kaldırıp baktıklarında fark ediliyor.
MİMARİ VE ANLAM BÜTÜNLÜĞÜ
Sanat tarihçileri, baykuş figürünün İslam mimarisinde, özellikle kubbe geçişleri, taç kapılar ve mihraplarda estetik bir geçiş sağlamak amacıyla kullanılan mukarnas adı verilen süsleme tekniğinin bir parçası olduğunu belirtiyor. Mukarnas, geometrik hücrelerin üst üste ve yan yana dizilmesiyle elde edilen üç boyutlu bir yapı sunarken, baykuşun bu tasarımdaki varlığına dair farklı yorumlar mevcut. Sanat tarihçisi Oğuzhan İlgün, baykuşun bereket ve koruyuculuk sembolü olduğunu vurgulayarak, bu tür figürlerin Mimar Sinan'ın eserlerinde de görülebildiğini ve burada bir simetri anlayışının ürünü olabileceğini ifade ediyor. Tur rehberi Suat Ulusoy ise ziyaretçilerin gözleri, kulakları ve gagasıyla belirginleşen bu baykuş başlığına hayran kaldıklarını dile getiriyor. Kastamonu'dan gelen Havva Gövercikli gibi ziyaretçiler de bu muazzam esere duydukları hayranlığı belirtiyor.
