Akciğer kanserinin en çarpıcı yönlerinden biri büyük ölçüde önlenebilir nedenlere bağlı olarak gelişmesidir.
Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Hatice Balcı, Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada hastalığın önlenebilirlik oranının çok yüksek olduğunu vurguladı.
“HASTALARIN YARISI İLERİ EVREDE TANI ALIYOR”
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2022 verilerine göre dünya genelinde 2,5 milyon kişinin akciğer kanseri tanısı aldığını ve 1,8 milyon kişinin hayatını kaybettiğini belirten Dr. Balcı, Türkiye’de ise her yıl 31 bin yeni vaka görüldüğünü söyledi.
Balcı, “Türkiye’de akciğer kanseri vakalarının %80–85’i ileri evrede tanı alıyor. Bu durum tedavi başarısını büyük ölçüde azaltıyor. Koruyucu önlemler ve tarama programları bu yüzden kritik önem taşıyor.” dedi.
“TÜRKİYE’DE ERKEK HASTALARDA VAKALARIN ÇOĞU TÜTÜNLE İLİŞKİLİ”
Risk faktörlerine dikkat çeken Balcı, sigara ve tütün ürünlerinin akciğer kanserinin %85–90’ından sorumlu olduğunu vurguladı. Elektronik sigara, nargile ve pipo kullanımının da aynı derece risk taşıdığını söyledi.
Pasif içiciliğin, özellikle çocuklar ve kadınlarda riski ciddi biçimde artırdığını belirtti.
Balcı ayrıca hava kirliliği, asbest, radon, ağır metaller, kimyasal dumanlar ve mesleki maruziyetlerin de akciğer kanseri riskini büyüttüğünü ifade etti.
AKCİĞER KANSERİ RİSKİNİ AZALTMAK MÜMKÜN
Dr. Balcı, hastalığın büyük ölçüde önlenebilir olduğunu belirterek alınması gereken önlemleri şu şekilde sıraladı:
-
Sigaranın bırakılması en etkili yöntemdir.
-
Pasif içicilikten uzak durulmalı; ev ve iş yerleri tamamen dumansız alan olmalı.
-
Hava kalitesi uyarıları takip edilmeli, kirli günlerde maske kullanılmalı.
-
Riskli mesleklerde çalışanlar koruyucu ekipman kullanmalı.
-
50 yaş üzeri, uzun süre sigara içmiş bireyler için düşük doz BT taraması önerilmeli.
-
Egzersiz, sağlıklı beslenme ve temiz hava koşullarına dikkat edilmeli.
Dr. Balcı, erken evrede yakalanan akciğer kanserinde 5 yıllık sağ kalım oranının %60’ın üzerine çıkabildiğini hatırlattı.
“ERKEN TANI HAYAT KURTARIR”
Balcı, akciğer kanserinin dünyada ve Türkiye’de en ölümcül kanser türü olmaya devam ettiğini belirterek şunları vurguladı:
“Hastalığın büyük bir kısmı önlenebilir. Erken tanı ve farkındalık faaliyetleriyle binlerce kişinin kaderi değiştirilebilir.
Sigarayı bırakmak, riskli bireyleri taramak ve toplumsal farkındalık oluşturmak tedavinin başarısını artıran en önemli adımlardır.”
