Muğla'nın Kavaklıdere ilçesine bağlı Çatak Mahallesi'nde, adeta zamanın durduğu bir yer var: Yaklaşık 300 yıllık tarihi su değirmeni. Teknolojinin en hızlı ilerlediği bu çağda bile, Göktepe Çayı'nın doğal gücünü kullanarak çarklarını döndürmeye devam eden bu yapı, bölge kültürünün en canlı tanıklarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Nesilden nesile aktarılan üretim geleneği, sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda doğal üretimin ve atalardan kalma mirasın sembolü haline gelmiş durumda.
SUYUN KUDRETİYLE AYAKTA KALAN TARİH
Özel olarak tasarlanmış kanallardan alınan Göktepe Çayı'nın suyu, değirmenin asırlık taşlarını döndürmek için kullanılıyor. Bu geleneksel yöntem, yaz aylarında su seviyesinin düşmesiyle bir miktar yavaşlasa da, değirmenin çalışmasını engellemiyor. Değirmenin işletmecisi Sabri Yılmaz, bu eşsiz yapıyı babasından devraldığını ve yaklaşık üç yüzyıldır ayakta tutmak için büyük çaba gösterdiğini belirtiyor. Yılmaz, "Tahılımızı suyun gücüyle öğütüp geçimimizi sağlıyoruz. Hem doğal hem de ata yadigarı bir yöntemle üretim yapıyoruz," diyerek bu kadim geleneğin önemini vurguluyor.
DOĞAL ÜRETİMİN VE KÜLTÜREL MİRASIN BULUŞMA NOKTASI
Sadece Çatak Mahallesi'ndeki değil, çevre köylerden ve hatta farklı illerden gelen üreticilerin de un ihtiyacını karşılayan "Huytu Su Değirmeni", organik ve katkısız ürünlere olan ilginin artmasında önemli bir rol oynuyor. Vatandaşlar, unlarını bu tarihi değirmende öğreterek hem geçmişin izlerini takip etme hem de doğal üretimin eşsiz lezzetini deneyimleme fırsatı buluyor. Zamanın tanıklığını yapan bu yapı, günümüzde yerli ve yabancı turistlerin de yoğun ilgisini çekiyor. Fotoğraf ve video tutkunlarının gözdesi haline gelen değirmen, Muğla'nın yaşayan kültürel mirası olarak geçmişi bugüne taşıyan önemli bir değer olarak öne çıkıyor. Kavaklıdere'nin bu 300 yıllık su değirmeni, "taşıma suyla değirmen dönmez" atasözünü adeta boşa çıkararak, asırlardır suyun bereketiyle dönmeye devam ediyor.
