Konya'da Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin öğrencisi ve aşçısı olarak bilinen Ateşbaz-ı Veli'nin türbesinde, asırlardır süregelen bir gelenek yaşatılıyor. Aynı aile tarafından yürütülen türbedarlık ve ziyaretçilere tuz ikramı, bu kutsal mekanın en dikkat çekici özelliklerinden biri.
Ateşbaz-ı Veli'nin Mirası ve Türbedarlık
Asıl adı Yusuf Bin İzzeddin olan Mevlevi aşçısının Selçuklu mimarisiyle inşa edilen türbesi, özellikle Şeb-i Arus törenleri başta olmak üzere her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Ateşbaz-ı Veli'nin 1285'teki vefatının ardından Merkez Meram ilçesinde yapılan türbenin bakımı, yüzyıllardır aynı ailenin temsilcileri tarafından titizlikle üstleniliyor. Türbedarlığı annesi ve ablasından devralan Hüseyin Bekleyiciler, bu görevin bir nasip işi olduğunu ve severek bu hizmeti yerine getirdiklerini belirtiyor.
Tuz İkramının Anlamı ve Mevlana'nın Duası
Ziyaretçilere ikram edilen tuzun özel bir anlamı bulunuyor. Mevlana'nın Ateşbaz-ı Veli için ettiği dua, bu geleneğin temelini oluşturuyor. Bekleyiciler, Mevlana'nın, "Hay Ateşbazım hay, bugünkü yemekler odun ateşiyle pişmemiş, aşk ateşiyle pişmiş" sözleriyle onun ustalığını takdir ettiğini ve Ateşbaz makamının Mevlevilikte en üst makamlardan biri olduğunu anlatıyor. Ardından, "Senin tuzundan alan huzur bulsun, ziyaret edenlerin derdi şifa bulsun, aşları artsın eksilmesin, taşsın dökülmesin" diye dua ettiğini aktarıyor. Bu duaya ithafen Ateşbaz-ı Veli'nin de, "Bir kazan yemekte, bir çimdik tuzum olsun" dediği rivayet ediliyor. Bu nedenle, bu geleneği bilen ziyaretçiler, türbeden aldıkları bir kaşık tuzu evdeki tuzlarıyla çoğaltıp yemeklerinde kullanıyor.
Paylaşmanın Önemi ve Günümüzdeki Hizmet
Bu gelenekte önemli olanın tuzun kendisi değil, niyet olduğunu vurgulayan Bekleyiciler, asıl amacın bu mübareklerin duasını almak olduğunu ifade ediyor. "Sizin getirdiğiniz tuzu başkası götürecek. Böylelikle hem hayır işlemiş olacaksınız hem de hayra katkıda bulunmuş olacaksınız." diyerek paylaşmanın önemine dikkat çekiyor. Türbedarlık makamı resmi olarak sona ermiş olsa da, Bekleyiciler ve ailesi, aynı edeple ve Allah rızası için bu kutsal mekana hizmet etmeye devam ediyor.
