Anayasa Mahkemesi (AYM), bir avukatın vekalet ücreti kazanma amacıyla yakınlarına banka işlemleri yaptırarak açtığı yaklaşık 1600 dava ve hak ihlali başvurusunu reddetti. Mahkeme, bireysel başvuru hakkının kötüye kullanıldığına hükmederek başvuruculara 2'şer bin lira disiplin para cezası verdi.
VEKALET ÜCRETİ İÇİN UYGULANAN TAKTİK
Olayın kökeninde, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) 2020'de Türkiye Bankalar Birliğine gönderdiği yazı üzerine bankaların, fiziki teslimat olmaksızın yapılan altın satış işlemlerinden Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kesintisi yapması yatıyor. Danıştay'ın 2023'te BSMV'yi iptal etmesi üzerine GİB, vergi kesintisi yapılmaması yönünde yazı gönderse de bazı bankalar bir süre daha kesintiye devam etti. Bu durumu fark eden bir avukat, yakınlarına düşük miktarlı altın alım işlemleri yaptırarak 50 kuruş ile 4 lira arasında değişen BSMV'lerin iadesi için tam 1600 dava açtı. Mahkemeler bu davalardan yaklaşık 1200'ünde kabul kararı verirken, 379 dosyayı reddetti. Ayrıca, davalardan bazılarında vekalet ücreti ödenmesine, bazılarında ise ödenmemesine hükmedildi.
AYM'DEN NET MESAJ: HAK KÖTÜYE KULLANILAMAZ
Avukat, kaybettiği 379 davayı 29 ayrı bireysel başvuru dosyası haline getirerek AYM'ye hak ihlali başvurusunda bulundu. Ancak Yüksek Mahkeme, bu başvuruların büyük çoğunluğunu reddetti. AYM, 379 dosyadan 13'ünde "başvuru süresinin aşılması" nedeniyle kabul edilemezlik kararı verirken, 366'sına ilişkin ise "başvuru hakkının kötüye kullanılması" gerekçesiyle ret kararı verdi. Kararda, bireysel başvuru usulünün amacına aykırı davranışların kötüye kullanma olarak değerlendirilebileceği ve hukuk sistemindeki boşluklardan yararlanarak haksız ve fahiş vekalet ücreti almak amacıyla gerçek bir temeli olmayan çok sayıda dava açılmasının "kötüye kullanma" teşkil edebileceği vurgulandı. Mahkemelerin kişisel zenginleşme aracı olarak kullanılmasına izin verilmeyeceği belirtilen kararda, avukatın "suni olarak dava sayılarının çoğaltılması suretiyle bireysel başvuru hakkını kötüye kullandığı" ve bu durumun mahkemelerin iş yükünü ciddi şekilde artırdığı tespit edildi. Sonuç olarak AYM, 366 davaya ilişkin başvurunun reddine ve başvuruculara ayrı ayrı 2 bin lira disiplin para cezası verilmesine hükmetti.
