Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, pandemi sonrası özellikle gençlerde artış gösteren ani ölümlerin ardında yatan ürkütücü bir gerçeğe dikkat çekiyor. Özkaya'ya göre, Kovid-19 virüsünün damar yapısında bıraktığı kalıcı hasarlar nedeniyle, pandemiden çıkan neredeyse herkesin damar yaşı, takvim yaşından daha ileri bir durumda.
PANDEMİ SONRASI DAMAR YAPISINDA KALICI HASAR
Prof. Dr. Özkaya, pandemi sürecinin ardından başta gençler olmak üzere pek çok bireyde ani ölüm vakalarının endişe verici bir şekilde arttığını vurguluyor. Bu durumun artık göz ardı edilemeyecek bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirten uzman, özellikle spor yaparken veya sonrasında yaşanan ani kalp krizlerinin, virüsün damar sistemi üzerindeki yıkıcı etkileriyle doğrudan ilişkili olduğunu kaydediyor. Bu nedenle, toplumun bu konuda acilen bilinçlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
'ENDOTELİT' VE HIZLANAN DAMAR YAŞLANMASI
Kovid-19'un özellikle kılcal damarlar üzerinde derin ve kalıcı hasarlar oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Özkaya, "Pandemi boyunca takip ettiğimiz binlerce hastada, 'endotelit' olarak adlandırdığımız damar iç yüzeyi hasarının ani ölümleri tetiklediğini saptadık ve bu bulguları uluslararası hakemli dergilerde yayımladık. Avrupa Kalp Dergisi'nin en güncel verileri de bu durumu 'Kovid-19 sonrası damar yaşlanmasının hızlanması' olarak tanımlıyor. Sonuç olarak, pandemiden çıkan neredeyse herkesin damar yaşı, gerçek takvim yaşından daha ileri bir durumda" şeklinde açıklamalarda bulundu. Özkaya, ani ölümlerin sebebinin aşılar olmadığını, aksine virüsün damar yapısına verdiği hasar olduğunu ve aşıların hastalığın şiddetini ve damar içi hasarı azaltarak koruyucu bir rol üstlendiğini de ekledi.
AĞIR EGZERSİZ RİSKİ ARTIRIYOR
Pandemi sonrası dönemde, özellikle ağır egzersiz yapan bireylerde riskin daha da arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, pandemi öncesinde sorunsuz bir şekilde sürdürdükleri spor aktivitelerinin, virüsün kalp ve akciğer kılcal damarlarında yarattığı hasar nedeniyle artık yeterli oksijenlenmeyi sağlayamamasına yol açabildiğini ve bunun da ani ölümlere kadar varabilen ciddi sonuçlar doğurabildiğini ifade ediyor. Bu nedenle, Kovid-19 geçirenlerin sadece kısa vadeli değil, uzun vadeli damar yaşlanması riskine de dikkat etmesi ve yaşam tarzı düzenlemeleri, kan basıncı kontrolü, kalbi aşırı zorlayacak egzersizlerden kaçınma ve uygun tıbbi tedavilerle bu süreci yavaşlatmaya gayret göstermesi büyük önem taşıyor.
