Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından başlatılan yerinde dönüşüm projelerinde yaşanan ciddi bir soruna dikkat çekti. Projelerin hayata geçirilmesinde kritik rol oynayan müteahhit firmalara, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ödenmesi gereken hibe kredi hak edişlerinin zamanında yapılmaması, inşaat sürecini adeta kilitlemiş durumda.
HAK EDİŞLER YATIRILDI AMA ÖDEME YAPILMADI
Sadıkoğlu, müteahhitlerin 2025 yılının ilk iki çeyreğinde bir haftada yatırılması gereken hak edişlerinin, Kasım ayından bu yana tek kuruş ödenmediğini belirterek, bu durumun büyük mağduriyetlere yol açtığını vurguladı. Ödemelerin gecikmesi, projelerin fiilen durmasına, inşaatların aksamasına ve vatandaşlar için de ciddi ekonomik yükler oluşturmasına neden oluyor. Bu aksaklık, müteahhitler ile hak sahipleri arasında gerilim ve güvensizlik yaratarak, devletin ve şehrin afet sonrası yeniden inşa hedeflerini sekteye uğratıyor. Sadıkoğlu, bu sebeple birçok müteahhitlik firmasının iflas ettiğini ve 250 alt sektörü ayakta tutan inşaat sektöründeki bu sorunun, şehrin ticari sürdürülebilirliğinin de önünü tıkadığını ifade etti.
YÜKSEK ENFLASYON VE EŞİTSİZ KDV YÜKÜ
Başkan Sadıkoğlu, hak edilen destek tutarlarının zamanında ödenmemesinin yanı sıra, açıklanan hibe kredi desteklerinin yüksek enflasyon karşısında ciddi değer kaybettiğini de dile getirdi. Müteahhit firmalar ve hak sahipleri, bu maliyet farkını finanse etmekte büyük güçlük çekiyor. Yüksek faiz oranları nedeniyle bu açığı krediyle kapatmak da mümkün görünmüyor. Sadıkoğlu, ayrıca İstanbul'da yüzde 1 olan KDV'nin deprem illerinde yüzde 20 olarak uygulanmasının uzun süredir dile getirilen bir eşitsizlik olduğunu ve tüm bu faktörlerin yerinde dönüşüm sürecini daha da zorlaştırdığını belirtti. Bu durum, depremzede vatandaşların evlerini tamamlayamamasına ve müteahhitlerin hem ticari faaliyetlerinin hem de itibarlarının zarar görmesine yol açıyor.
SAHADAKİ GERÇEKÇİLİKLE YÖNETİM ÇAĞRISI
Sadıkoğlu, yerinde dönüşüm projelerinin hızlanması için acil çözüm önerileri sundu. Bakanlık nezdinde şeffaf bir ödeme planı açıklanması, hak ediş süreçlerindeki belirsizliğin giderilmesi gerektiğini söyledi. Deprem bölgesi müteahhitleri için finansal koruma kalkanı oluşturulması, banka teminatı, kredi ve vergi yüklerinin ertelenmesi gibi adımların atılmasını talep etti. Yerinde dönüşüm yapan firmalara uygun şartlarda kredi imkanı tanınmasını ve Bakanlık uhdesinde özel bir komisyon veya koordinasyon grubu oluşturularak sektör aktörlerinin doğrudan karar süreçlerine katılımının sağlanmasını istedi. Sadıkoğlu, yerinde dönüşüm süreçlerinin masa başında değil, sahadaki gerçeklerle yönetilmesi gerektiği çağrısında bulundu. Bu sorun ve taleplerin Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere ilgili bakanlık ve kurumlara iletildiği ve takipçisi olunacağı belirtildi.
