MEVLANA'NIN BABASININ MÜRİDLERİNDEN
Çoğu türbenin aksine türbesi oldukça temiz ve bakımlı ve yanında da mescit bulunmaktadır. Döneminde semahane olarak kullanılan mescit günümüzde halen ibadete açık olarak faaliyet veriyor. Cemel Ali Dede’nin doğum yeri ve doğum tarihi ise bilinmiyor. Türbesi de Meram İlçesi Dere caddesi üzerinde bulunuyor.
Mevlana'nın babası ile birlikte Konya’ya gelen Cemel Ali Dede, Bahaddin Veled'in sohbetlerinde bulunup tasavvuf yolunda ilerlemiştir. Selçuklu dönemi Konya'nın tanınmış kişilerinden biri olmuştur. Konya’da öğretim ve İslam’ı yayma faaliyetlerinde bulunmuştur. Hayatı insanlara İslam’ı anlatmakla geçen Cemel Ali Dede’nin türbesinde 7 kabir bulunmaktadır. Ortada bulunanı Cemel Ali Dede’ye aittir. Diğerlerinde ise aile fertleri yatmaktadır.
MEVLANA'NIN YETİŞMESİNDE BÜYÜK EMEĞİ VAR
Mevlana’nın yetiştirilmesinde büyük emeği olan Cemel Ali Dede, Mevlana'nın babası Bahaddin Veled'in müritlerindendi. Bahaddin Veled ile birlikte Konya'ya geldi.
Hz. Mevlana’ya karşı duyduğu derin saygı ve sevgiden dolayı küçükken O’nu deve taklidi yaparak sırtında taşıdığı için de deve anlamına gelen ‘Cemel’ lakabı ile tanındı. Cemel Ali Dede, Mevlana’nın yakınlarından ve Lalası olup Mevlana’yı sırtında taşıdığı için Cemel “deve” lakabını anılmaya başlandı.
MESCİT HALA İBADETE AÇIK
Meram’daki bu zaviye Mevlevi kaynaklarında bağlar arasında asude bir yer olarak zikredilir. Vakıf kayıtları, kaynaklar araştırıldığında ise zaviyede günümüze gelen mescit (semahane) ve türbe ilişkisinden başka bir konak bir mektep daha bulunuyor. Zaviyeye gelen Mevlevilerin bu mescidi semahane olarak da kullandığı tahmin ediliyor.Türbe içerisinde ise sekiz sanduka bulunuyor ve bunlardan dördüncüsü Cemel Ali Dede’ye atfediliyor. Konya ve çevresinde 13. yüzyıla tarihleye bileceğimiz bu türbe planında birçok yapı bulunuyor. Sonradan yapıldığı anlaşılan mescit, bir giriş kısmı ve kübik bir harimden meydana geliyor.
