Nev Sağlık Grubu'ndan Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Bangin Bekir Candan, diyabet hastaları için ayak sağlığının hayati önem taşıdığını ve küçük ihmallerin bile uzuv kaybına yol açabilecek ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı. Diyabetik ayağın çoğunlukla basit bir ihmal sonucu ortaya çıktığını belirten Candan, doğru bilgilendirme ve düzenli bakım ile bu riskin büyük ölçüde önlenebileceğini vurguladı.
DİYABETİN UZUV KAYBI RİSKİ
Diyabetin sadece kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını, uzun vadede damarları ve sinirleri tahrip ederek özellikle ayaklarda ciddi sorunlara yol açtığını belirten Op. Dr. Candan, diyabetik ayağın bu sürecin en ağır sonuçlarından biri olduğunu dile getirdi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her 30 saniyede bir kişinin diyabete bağlı komplikasyonlar nedeniyle ayağını kaybettiği bilgisini paylaşan Candan, küresel çapta her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin diyabetik ayak nedeniyle uzuv kaybı yaşadığını hatırlattı. Türkiye'de ise bu rakamın her yıl yaklaşık 10 bin kişiye ulaştığını belirtti.
DİYABETİK AYAK NASIL OLUŞUR VE ÖNLENİR?
Diyabetik ayak yaralarının oluşumunda sinir hasarı (nöropati) ve damar tıkanıklığı olmak üzere iki temel mekanizmanın rol oynadığını açıklayan Op. Dr. Candan, nöropati nedeniyle ayakta his kaybı geliştiğinde hastanın ağrı, sıcaklık ve basıncı algılayamayarak yaraların fark edilemediğini belirtti. Damar daralması ise dokulara yeterli oksijen gitmemesine, yaraların geç iyileşmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına neden oluyor. Farkındalığın büyük önem taşıdığına dikkat çeken Candan, diyabet hastalarının ayaklarını her gün kontrol etmeleri, ayak tabanı ve parmak aralarını incelemeleri gerektiğini söyledi. Ayak bakımında ılık suyla yıkama, iyice kurutma, uygun nemlendirici kremler kullanma, tırnakları düz kesme ve nasırları bilinçsizce kazımaktan kaçınma gibi adımlar hayati önem taşıyor. Pamuklu çoraplar, ortopedik ayakkabılar ve ayakkabıların içine giymeden önce kontrol edilmesi de ihmal edilmemeli. En ufak bir kızarıklık veya yara fark edildiğinde derhal doktora başvurulması gerektiği vurgulandı.
TEKNOLOJİ VE ÇÖZÜMLER
Teknolojik gelişmelerin diyabetik ayakla mücadelede umut ışığı olduğunu belirten Op. Dr. Candan, akıllı tabanlıkların basınç ve sıcaklık değişimlerini takip ederek erken uyarılar verebildiğini, ısı sensörlü çoraplar ve 3D yazıcılarla üretilen kişiye özel tabanlıkların da ayak sağlığının korunmasına katkı sağladığını söyledi. Candan, doğru bilgilendirme, düzenli takip ve küçük önlemlerle diyabete bağlı uzuv kayıplarının büyük bir kısmının engellenebileceğini yineledi.
