Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ve bileşenleri tarafından düzenlenen '2025 Ekonomik Değerlendirme ve 2026 Beklentiler' toplantısı, kentin ekonomik geleceğine dair önemli mesajların verildiği bir platform oldu. Toplantıya DTSO Başkanı Mehmet Kaya başta olmak üzere, Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, Karacadağ OSB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Beşir Yılmaz, Diyarbakır İş Konseyi Başkanı Mustafa Vural ve çok sayıda sivil toplum temsilcisi katıldı. DTSO Başkanı Kaya, 143. kuruluş yılını kutlayan odanın 26 bini aşan üyesiyle Diyarbakır'ın en güçlü sivil toplum kuruluşlarından biri olduğunu vurgulayarak, kentin ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı sunmayı temel görev kabul ettiklerini ifade etti.
İHRACATTA KAYIT DIŞI GERÇEK: 1 MİLYAR DOLAR
Kaya, 2025 yılı ihracat rakamlarını paylaşırken, resmi kayıtlara göre 2024'e kıyasla yüzde 13,5 artışla 275 milyon dolara ulaşıldığını ancak bu rakamın kentin gerçek potansiyelini yansıtmadığını belirtti. Kayıt dışılık ve sistemsel eksiklikler nedeniyle fiili ihracatın 1 milyar doların üzerinde olduğunu dile getiren Kaya, her yıl ortalama bine yakın sanayi sicilli işletmenin açıldığını veya yenilendiğini, bunun da güçlü bir imalat altyapısına işaret ettiğini söyledi. İhracatın yüzde 50'den fazlasının Irak'a, özellikle Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ne yapıldığını, Suriye'ye ihracatta ise 2025'te yüzde 99'luk bir artış yaşandığını ekledi.
EKONOMİK KRİZİN DERİN İZLERİ: ŞİRKET KAPANMALARI VE KONKORDATOLAR
Kaya, 2025 yılında ilk kez kapanan şirketlerin açılan şirketlere oranının yüzde 40 seviyelerine ulaştığını, önceki yıllarda bu oranın şirket dönüşümleri nedeniyle yüzde 20 civarında olduğunu belirterek, yaşanan ekonomik krizin derinliğine dikkat çekti. Özellikle tekstil, ticaret ve beyaz eşya sektörlerinde ciddi kapanmalar yaşandığını ifade eden Kaya, son beş yıldaki konkordato verilerine göre 2025'te 9 firmanın konkordato ilan ettiğini ve bu sayının önceki beş yılın toplamını aştığını vurguladı. Finansmana erişimdeki zorluklar, yüksek faiz oranları ve ekonomik belirsizliklerin bu durumun temel nedenleri olduğunu söyledi.
BARİŞ VE DEMOKRASİ: EKONOMİK KALKINMANIN ANAHTARI
Kaya, barış ve demokrasinin ekonomik kalkınmanın olmazsa olmazı olduğunu vurgulayarak, Kürt sorunu çözülmeden ve güvenlikçi politikalar sona ermeden bölgede sürdürülebilir bir ekonomik gelişmeden söz etmenin mümkün olmadığını ifade etti. Geçmiş çözüm sürecinde Diyarbakır'ın ihracatının 400 milyon dolara ulaştığını, bugün hâlâ o seviyenin yakalanamadığını belirten Kaya, Suriye'de kalıcı barışın sağlanması ve sınır kapılarının açılması halinde, Türkiye'nin Irak'ta yakaladığı 13 milyar doları aşan ihracat hacmine Suriye'de de kısa sürede ulaşılabileceğine inandıklarını söyledi. Ayrıca, Diyarbakır Havalimanı'ndaki uçuş sorunlarının acilen çözülmesi gerektiğini ekledi.
