Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi araştırmacıları, Artvin Hopa, Rize Fındıklı ve Trabzon Yoroz limanlarında yaptıkları kapsamlı çalışma sonucunda metal kirliliğinin boyutlarını gözler önüne serdi. Bakır, kurşun, çinko ve arsenik birikiminin bu limanlarda "orta ila yüksek ekolojik risk" seviyesinde olduğu belirlenirken, özellikle Hopa Limanındaki ağır metal yoğunluğunun dikkat çekici derecede fazla olduğu saptandı.
LİMANLARDA AĞIR METAL KİRLİLİĞİ TESPİT EDİLDİ
Uluslararası Karadeniz Gününün de kutlandığı bu dönemde, bilim insanları Karadenizdeki ağır metal birikimini inceleyerek deniz ekosistemi üzerindeki etkilerini bilimsel verilerle ortaya koydu. KTÜ Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi öğretim üyeleri tarafından gerçekleştirilen ve Avrupa Birliğinin HORIZON 2020 DOORS Projesi kapsamında desteklenen araştırma, 2022 sonbaharında toplanan deniz sediman örnekleri üzerinde yapıldı. Hopa, Fındıklı ve Yoroz limanlarındaki 27 istasyondan alınan örneklerde bakır, kurşun, çinko, nikel, kobalt, krom ve arsenik yoğunlukları ölçüldü. Kullanılan Jeoakkümülasyon İndeksi (Igeo), Sediment Zenginleşme Faktörü (SEF) ve Ekolojik Risk İndeksi (RI) gibi göstergeler, Hopada kirliliğin "yüksek", Fındıklıda "orta", Yorozda ise "düşük-orta" seviyede olduğunu gösterdi.
HOPA LİMANI EN YÜKSEK RİSK TAŞIYOR
Hopa Limanı, tüm limanlar arasında en yüksek kirlilik seviyelerine sahip olarak belirlendi. Yapılan analizlerde, 1 gram çamurda 149,3 mikrogram bakır, 94,7 mikrogram kurşun, 159 mikrogram çinko, 27,5 mikrogram nikel, 18,1 mikrogram kobalt, 29 mikrogram krom ve 23,2 mikrogram arsenik tespit edildi. Araştırmacılar, Hopadaki bu yüksek metal birikiminin temel nedenleri olarak sanayi faaliyetleri, yoğun gemi trafiği, Çoruh Nehrinin taşıdığı maddeler ve bölgedeki maden yataklarını gösterdi. Fındıklı Limanında kurşun ve arsenik değerleri yüksek çıkarken, Yoroz Limanı en düşük metal birikimine sahip bölge olarak kaydedildi. Ancak Yorozda da bakır, kurşun ve çinko değerlerinin doğal seviyelerin üzerinde olması, bölgenin "düşük-orta düzeyde kirlilik riski" taşıdığına işaret etti. Araştırmada, metal birikiminin ekosistem sağlığı ve bölge ekonomisi açısından risk oluşturduğu, balıkçılıkla geçinen kıyı topluluklarının gıda güvenliğinin tehlikeye girebileceği vurgulandı. Prof. Dr. Kadir Seyhan, Hopa Limanındaki ağır metal yoğunluklarının eşik değerlerin üzerinde olduğunu belirterek, deniz ekosistemini korumak ve bölgenin sosyoekonomik istikrarını sağlamak için sürekli izleme ve etkili kirlilik kontrol önlemlerinin acilen uygulanması gerektiğini söyledi. Seyhan ayrıca, liman ve kıyılarda atık alım tesislerinin kurulması konusunda daha hevesli davranılması ve mevcut tesislerin modernizasyonu ile kapasite artışının gerekliliğini vurguladı.
