Dünya kuş literatüründe "Türk fısıldayıcısı" olarak tanınan ve yöre halkı tarafından "çift kukul" ismiyle bilinen Bayburt güvercini, eşsiz ötüşüyle kuş meraklılarını adeta büyülüyor. Türkiye'de bulunan dört ötücü güvercin türünden biri olan bu özel ırk, yıllardır süregelen bir ilgiyle kuş meraklılarının himayesinde varlığını sürdürüyor. Tepesindeki perçem benzeri tüy yapısıyla dikkat çeken Bayburt güvercini, en çok da melodik sesiyle yetiştiriliyor.
50 YILLIK BİR TUTKU: BAYBURT KÜLTÜRÜNÜN SESİ
Küçük yaşlardan itibaren Bayburt güvercini yetiştiren Mustafa Kayalı, bu kuşun Bayburt kültürünün ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguluyor. Kayalı, "Bayburt güvercininin ötüş sesi, Binali Selman’ın mey sesi ile topraklı tosunun sesine benzetilir. 7 yaşında mahallemizdeki bir kuşçudan etkilenerek başladım, yaklaşık 50 yıldır bu kuşları besliyorum" diyerek bu özel tutkusunu dile getiriyor. Kuşların ötüş döneminin mart ayında sona erdiğini ve yavrulama sürecinin eylül ayına kadar devam ettiğini belirten Kayalı, "Bu kuş 1800’lü yıllardan beri sesi için bakılan bir güvercin. Türk fısıldayıcısı olarak literatüre geçti. En önemli özelliği sesinin güzel olmasıdır" ifadeleriyle kuşun önemini vurguluyor.
KEM YUVALAR: DOĞADAN İLHAM ALAN MİMARİ
Bayburt'ta kuş seslerinin dinlenmesinin bir gelenek haline geldiğini belirten Kayalı, akşamları dostlarıyla bir araya gelip kuşların ötüşlerini dinleyip değerlendirdiklerini anlatıyor. Kayalı, Bayburtluların göç ettikleri her yere bu güvercini de götürdüğünü, İstanbul, Bursa, Gümüşhane gibi şehirlerin yanı sıra Almanya ve Fransa'da bile Bayburt güvercini bulunduğunu ekliyor. Güvercinlerin yuvalarının "kem" adı verilen çayır otundan yapıldığını ve bu yuvaların 21 santimetre eninde, 40 santimetre boyunda olduğunu açıklayan Kayalı, "Üç adet kemle yapılır. Türkiye’de başka bir yerde böyle bir yuva sistemi yok. Ot olduğundan hava sirkülasyonu sağlar, pislik çabuk kurur, yavrular sağlıklı büyür. Çok akıllıca düşünülmüş bir sistemdir" diyerek bu özgün yapı hakkında bilgi veriyor.
