Akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyunlarla geçen zaman her geçen gün artarken, uzmanlar ekran bağımlılığının sessiz bir salgına dönüştüğü uyarısında bulunuyor.
Özellikle çocuklar ve gençlerde ekran süresinin uzaması, dikkat eksikliği, depresyon, kaygı bozuklukları ve yeme problemleriyle ilişkilendiriliyor.
Uzmanlara göre, hem çocuklar hem de yetişkinler için günlük ekran süresinin 2 saati geçmemesi gerekiyor. Özellikle küçük yaşlarda ekran maruziyetinin minimumda tutulması, psikolojik gelişim açısından büyük önem taşıyor.
“SON ZAMANLARDA TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞINDA CİDDİ ARTIŞ VAR”
Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Akça, teknolojinin son yıllarda bağımlılık düzeyine ulaştığını belirterek şunları söyledi:
“Bizim birçok bağımlılık türümüz var. Bunlardan biri de davranışsal bağımlılıklar olarak tanımlanır.
Davranışsal bağımlılıkların içerisinde son zamanlarda teknoloji bağımlılığı, telefon bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, internet bağımlılığı, oyun bağımlılığı hepsi ayrı ayrı kategoriler altında değerlendirilir.
Maalesef son zamanlarda teknoloji bağımlılığı konusunda ciddi bir artış görüyoruz. Özellikle akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte insanlar çok fazla vakit geçiriyor ve bu durum bağımlılığa dönüşüyor.
Teknoloji bağımlılığı sonucunda özellikle çocuklarda dikkat eksikliği gelişimi önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor.
Bunun yanı sıra depresyon, kaygı bozuklukları ve yeme bozukluklarıyla ilgili de çok ciddi çalışmalar mevcut.
Bu araştırmalar, çocuk ve gençlerde ciddi ruhsal sorunların ortaya çıkabileceğini gösteriyor.”
“GÜNDE 2 SAATTEN FAZLA EKRAN CİDDİ RİSK OLUŞTURUYOR”
Prof. Dr. Akça, teknoloji bağımlılığının giderek artan bir sürece sahip olduğuna dikkat çekerek şöyle devam etti:
“Bir kişi bir konuya bağımlı olduğunda o konu giderek daha çok vaktini almaya başlar. Bu yüzden bütün dünyada yeni normlar geliştiriliyor.
Özellikle çocuklar için lise birinci sınıfa kadar akıllı telefon alınmaması, sosyal medya hesabının ise en az 16 yaşından sonra açılması öneriliyor.
Küçük yaşlarda ekran süresinin olabildiğince az tutulması, ilkokuldan sonra ise sadece kısa süreli verilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Hem çocuklar hem de yetişkinler için günde 2 saatten fazla ekran ciddi risk oluşturmaktadır.
2 saatten sonraki her bir saat; depresyon, kaygı bozukluğu ve dikkatin bozulması gibi psikolojik riskleri artırıyor. Süre uzadıkça risk de artıyor.”
“SOSYAL MEDYA VE OYUNLAR RİSKİ KATLIYOR”
Prof. Dr. Akça, özellikle sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisinin tehlikeli boyutlara ulaştığını vurguladı:
“Ne kadar çok sosyal medyaya maruz kaldıysak, özellikle çocuklar ve gençler için o kadar riskimiz artıyor.
Çocuk ve gençlerde oyun bağımlılığı daha çok dikkat dağınıklığıyla ilişkilendiriliyor; ancak depresyon, kaygı ve uyku bozuklukları açısından en büyük tehlike sosyal medya bağımlılığıdır.”
UZMANLARDAN ÖNERİLER
Ekran süresi sınırı koyun: Çocuklar ve yetişkinler için günde 2 saati geçmemeli.
Ekransız zamanlar oluşturun: Özellikle uyku öncesi 1 saat ekransız zaman uygulanmalı.
Aile denetimi artırılmalı: Ebeveynler çocuklarının hangi uygulamalarda vakit geçirdiğini düzenli takip etmeli.
Gerçek hayat etkileşimini destekleyin: Spor, açık hava aktiviteleri ve yüz yüze iletişim ekran süresinin en doğal dengeleyicisidir.
