Emeklilik tartışmaları sürerken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun doğum borçlanması ve Bağkur–SSK statü geçişlerinde yapılan hataların ciddi hak kayıplarına yol açabileceğini söyledi.
Erdursun, “Yanlış planlama binlerce lira kayıp ve yıllarca gecikme demek” uyarısında bulundu. EYT kapsamı dışında kalan ve kademeli emeklilik bekleyen vatandaşların da bu nedenle süreci doğru planlaması gerektiği vurgulandı.
BORÇLANMA YAPMADAN DA EMEKLİ OLABİLİR
Erdursun’un paylaştığı örneklerden biri 1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışan oldu. Söz konusu kişinin;
-
4A kapsamında 2.863 gün
-
Banka sandığına tabi 2.034 gün
-
Toplamda ise 4.897 gün primi bulunuyor.
Şirket ortağı olan ve aynı zamanda sigortalı çalışan kadının 360 gün doğum borçlanması yaptığını belirten Erdursun, bu borçlanmanın her zaman gerekli olmayabileceğine dikkat çekti.
Erdursun’a göre bu kişi 58 yaşında, yani 2045 yılında emekli olacak ve mevcut 4.897 günle doğum borçlanmasını ödemese bile emeklilik hakkı elde edebilecek.
“25 YIL PRİM DEMEK DEĞİL”
Erdursun, kamuoyunda sıkça karıştırılan “25 yıllık sigortalılık süresi” kavramına da açıklık getirdi.
25 yılın aralıksız prim ödemek anlamına gelmediğini belirten Erdursun, bunun ilk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süreyi ifade ettiğini söyledi.
25 yıl boyunca kesintisiz prim ödemenin ise 9.000 güne karşılık geldiğini hatırlattı.
BAĞKUR DETAYI KRİTİK
Şirket ortaklığı bulunan sigortalılar için Bağkur statüsünün belirleyici olduğuna işaret eden Erdursun, son 2.520 günün 1.261 gününden fazlasının Bağkur kapsamında olması halinde emeklilik şartlarının 4A’dan çıkıp Bağkur’a döneceğini söyledi. Bunun da 9.000 gün prim şartı anlamına geldiğini vurguladı.
Şirket ortaklığı devam ettiği sürece yaş şartı gelmemiş olsa bile Bağkur priminin işlemeye devam edeceğini belirten Erdursun, uzun yıllar Bağkur primi ödemenin hem gün sayısını hem de maliyeti ciddi şekilde artıracağını kaydetti.
KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLERE MESAJ
Kademeli emeklilik beklentilerine de değinen Erdursun, kısa vadede böyle bir düzenleme öngörmediğini dile getirdi.
Olası bir değişiklikte EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılmasının beklenmemesi gerektiğini, ancak yaş sınırında sınırlı bir esneme olabileceğini ifade etti.
10 YILLIK FIRSAT NASIL KAÇTI?
Bir diğer örnekte 1973 doğumlu bir erkek çalışanın durumu paylaşıldı. Bu kişinin ilk sigorta başlangıcı 11 Haziran 1990 olmasına rağmen bunu yıllarca bilmediği aktarıldı.
17 yaşında kısa süreli bir işte çalıştıktan sonra ayrılan sigortalının başlangıç tarihini unuttuğu ve ancak 2018’de e-Devlet üzerinden kontrol ettiğinde 1990 girişini fark ettiği belirtildi.
Erdursun, primler tamamlanmış olsaydı 2019 yılında emekli olabileceğini söyledi.
BAĞKUR’DAN EMEKLİLİKTE MAAŞ FARKI
Erdursun, 15 yıl tavandan SSK’lı çalıştıktan sonra 5 yıldır Bağkur primi ödeyen beyaz yakalı bir örnek üzerinden de uyarıda bulundu.
Bu kişinin uzun süre en düşük Bağkur primi ödemesi halinde maaş kaybı yaşayabileceğini vurgulayan Erdursun, Bağkur’dan en düşük primle emekli olanların maaşının SSK’ya kıyasla yaklaşık yüzde 30–35 daha düşük olabileceğini söyledi.
“KÜÇÜK DETAY 10-12 YIL GEÇ EMEKLİLİK DEMEK”
Uzman ismin en net uyarısı ise şu oldu: Sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının mutlaka kontrol edilmesi gerekiyor.
Özellikle doğum borçlanmasının her durumda avantaj sağlamadığını hatırlatan Erdursun, karar vermeden önce detaylı hesaplama yapılması gerektiğini ifade etti.
