Uzman Klinik Psikolog Hilal Savaş, zamanla gelişen yetersizlik, uykusuzluk, yorgunluk ve motivasyon kaybının en önemli nedenlerinden birinin “erteleme” davranışı olduğuna dikkat çekti.
Savaş, ertelemenin yalnızca zamanı değil, özgüveni de tüketebildiğini vurguladı.
ERTELEME HERKESİN ZAMAN ZAMAN BAŞVURDUĞU BİR DAVRANIŞ
Uzman Klinik Psikolog Savaş, herkesin zaman zaman sorumluluk alması gereken konularda erteleme davranışına başvurduğunu ifade etti. Bu durumun stres, kaygı ve mükemmeliyetçilikle yakından ilişkili olduğunu belirtti.
“PSİKOLOJİDE ERTELEME, KAÇINMA DAVRANIŞI OLARAK GÖRÜLÜR”
Hilal Savaş, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Psikolojide erteleme, aslında bir tür kaçınma davranışı olarak görülür. Zor, sıkıcı ya da kaygı uyandıran bir işe başlamak yerine başka bir şeyle meşgul oluruz.
O anda kendimizi daha rahat hissetsek de bu durum beynimizde kısa süreli ödül sistemini harekete geçirir. Sonuç olarak iş tamamlanmaz, biz de sürekli arka planda ‘yapmam lazım' düşüncesini taşırız. Bu da zihinsel yükümüzü ve stresimizi artırır."
“MÜKEMMELİYET YERİNE ‘YETERİNCE İYİYİ’ HEDEFLEYİN”
Erteledikçe kaygının büyüdüğünü ve bunun uyku problemleri, yorgunluk ve motivasyon kaybına yol açtığını belirten Savaş,
"Ayrıca kişi kendine kızmaya başladığında ‘yetersizlik’ duyguları devreye girer.
Yani erteleme sadece zamanı değil, özgüvenimizi de tüketebilir. Çoğunlukla mükemmeliyetçilik, başlama güçlüğü, zamanı yanlış algılama ya da duygulardan kaçma nedeniyle erteleriz.
Bir işi kusursuz yapamayacağımızı düşündüğümüzde başlamak zorlaşır. Halbuki mükemmeliyet yerine ‘yeterince iyiyi’ hedeflemek kaygıyı azaltacaktır" diye konuştu.
“5 DAKİKA KURALIYLA DÖNGÜ KIRILABİLİR”
Büyük görevleri küçük adımlara bölmenin önemine değinen Savaş,
"5 dakika kuralı dediğimiz yöntemle, sadece birkaç dakika başlamaya niyet etmek bile çoğu zaman devamını getirmemizi sağlayabilir.
Gün içinde zaman blokları ayırmak ve küçük ilerlemeleri kutlamak motivasyonu artırabilir. En önemlisi, ertelemenin tembellik değil; stresle başa çıkmak için geliştirilmiş bir strateji olduğunu fark etmektir" dedi.
“ERTELEME BİR ZAYIFLIK DEĞİL, ÖĞRENİLMİŞ BİR DAVRANIŞTIR”
Ertelemenin öğrenilmiş bir davranış olduğunun altını çizen Savaş, küçük adımlarla bu alışkanlığın değiştirilebileceğini belirterek, davranışın kronikleşmesi durumunda profesyonel destek alınmasının önemine dikkat çekti.
